اتا كاسىپ نەمەسە ناعىز قولونەر شەبەرى

داركەمباي اعانى بىلمەيتىن قازاق كەمدە- كەم شىعار، ءسىرا… قولونەر شەبەرى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى داركەمباي شوقپار ۇلى قازاقتىڭ ۇلتتىق قولونەرى بۇيىم- زاتتارىن قايتا جاڭعىرتىپ، وسى زامانعا وراي ءساندى ەتىپ جاساۋدا كوپ ىزدەنىپ، كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى. ارينە، بالعاسىمەن شويىن ءتوستى شىڭىلداتا سوعىپ، كورىگىن باسىپ، تەمىردەن ءتۇيىن تۇيگەن شەبەرلەر كوپ- اق قوي. بالكىم، داركەمباي اعانىڭ ۇلتقا، ۇلتتىق ونەرگە دەگەن ەرەكشە ىقىلاسى، جاناشىرلىعى، ءىلتيپاتى شىعار، ايتەۋىر، سولاردىڭ ىشىندە شوقپار ۇلىنىڭ شوقتىعى بيىك بولدى. ءوز الدىنا ءبىر توبە بولىپ، دارالانىپ تۇراتىن.

مىنە، ەندى ومىردەن ءوزى ءوتىپ كەتسە دە، اتاقتى شەبەردىڭ اتادان بالاعا مۇرا بولىپ كەلە جاتقان قارا بالعاسى مەن جالپاق ءتوسىن توت باسقان جوق. «ات تۇياعىن تاي باسار…» دەگەن، بۇگىندە داۋلەت داركەمباي ۇلى اتا كاسىپتى جالعاستىرىپ، اكە ەسىمىمەن اتالاتىن قولونەر مۋزەيىنىڭ ءتۇتىنىن تۇتەتىپ وتىر. بۇل مۋزەي الماتى وبلىسىنداعى اقشي اۋىلىندا ورنالاسقان.

– نەگىزى بۇل ونەر جەتى اتامىزدان بەرى جالعاسىپ كەلەدى، – دەيدى بىزبەن اڭگىمەسىندە داۋلەت داركەمباي ۇلى. 1996 -جىلى اكەم تۋعان اۋىلى اقشيدان ەسىك- تەسىگى ۇڭىرەيىپ تۇرعان ءۇيدى ساتىپ الىپ، الدىمەن ءبىر بولمەسىن جوندەپ، سوندا تۇردىق. جىل وتكەن سايىن قالعان بولمەلەردى دە رەتكە كەلتىردىك. وسى شەبەرحانادا كوپتەگەن ۇلتتىق بۇيىمدار جاسالدى. تاعى ءبىرازى اۋىل- ايماقتاردان جينالدى. ءبىراق، 2006 -جىلى اكەم قايتىس بولىپ، قاتتى ەسەڭگىرەپ قالدىق. دەگەنمەن دە، ءتىرى ادام تىرشىلىگىن جاسايدى ەكەن، اكەمىزدىڭ ءىسىن جالعاستىرىپ، جانداندىرۋدىڭ ءتۇرلى جولدارىن قاراستىرا باستادىق. بالا كەزىمنەن اكەمنىڭ قاسىندا ءجۇرىپ، قولونەردىڭ قىر- سىرىنا ابدەن قانىعىپ ءوستىم عوي. ءسويتىپ، 2010 -جىلى شەبەرحاناداعى بۇيىمداردىڭ بارلىعىن مەملەكەت مەنشىگىنە وتكىزىپ، مۋزەي قۇرىلدى. ناقتى ايتسام، 2 437 بۇيىم… راس، العاشىندا وسى شاڭىراقتىڭ جۇمىسىن يگەرىپ كەتە الام با دەپ جۇرەكسىنگەن كەزدەر دە بولدى. ءبىراق وبلىستىڭ سول كەزدەگى باسشىسى سەرىك ۇمبەتوۆ اعامىز كوپ قولداۋ كورسەتتى. بۇل مۋزەيدىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى، قاسىندا شەبەرحاناسى بار. ءقازىر ءمادي، رينات، بەكبولات، جانبولات دەگەن جىگىتتەر وسى ۇستاحانادا ءتۇرلى ۇلتتىق بۇيىمدار جاسايدى. ءتىپتى، شەبەرلىك سىنىبىن وتكىزۋ ءۇشىن شەت ەلدەرگە دە شىعىپ كەلدىك. ەندى، مىنە، قىسقى ۋنيۆەرسيادا ويىندارىنا دا ۇلتتىق بۇيىمداردىڭ ءتۇر- ءتۇرىن جاساپ، كورمەگە قويعالى وتىرمىز. ونىڭ ار جاعىندا ەكسپو-2017 كورمەسى دە جاقىنداپ كەلەدى. وعان دا شاقىرتۋ العانبىز. ارينە، «الىس اۋىلدا تۇرعان مۋزەيگە كىم كەلەدى، كوپ ۇزاماي- اق ەسىگى جابىلادى» دەگەن دە اڭگىمەلەردى تالاي ەستىگەنبىز. ءبىراق اللاعا شۇكىرشىلىك، كوپ جىلعى تىنىمسىز ەڭبەك ءوز جەمىسىن بەردى. بىزگە كەلۋشىلەردىڭ دە، تاپسىرىس بەرۋشىلەردىڭ دە قاراسى كوپ. داركەمبايدىڭ كىندىگىنەن تاراعان ءتورت ۇل بارمىز. اكەمىز كوزى تىرىسىندە بالالار ۇيىنەن تاعى ەكى ورىس بالانى اسىراپ العان بولاتىن. سول لەونيد پەن اندرەي دە وسى قولونەرمەن شۇعىلدانىپ ءجۇر.

dsc01277

«اكە كورگەن وق جونار…» دەگەن، ەندى داۋلەتتىڭ ۇلكەن ەكى ۇلى دا اتا كاسىپتى جالعاستىرۋعا نيەت ەتىپتى. «بولاشاق ماماندىق تاڭداۋ ماسەلەسىندە ءبىزدىڭ ىقپالىمىزدان شىعا الماي قالىپ جۇرمەڭدەر. بۇل جولدى ءوز ەرىكتەرىڭمەن تاڭداپ وتىرسىڭدار ما؟ » دەپ، ەكى بالادان ارنايى سۇرادىم» دەيدى داۋلەت. ەكەۋى دە «جوق، اتامىزدىڭ جولىمەن جۇرەمىز، كاسىبىن جالعاستىرامىز» دەپ جاۋاپ بەرىپتى. ءقازىر ءانۋار مەن رۇستەم ت. جۇرگەنوۆ اتىنداعى ونەر اكادەمياسىنىڭ قولونەر ۇيرەتەتىن سىنىپتارىندا ءبىلىم الىپ ءجۇر. اتا كاسىپتى جالعاستىرىپ، ۇلت ونەرىن ايالاپ جۇرگەن ۇلدارعا اللا تاعالام قۋات بەرسىن. وسىناۋ قۇت قونعان قارا شاڭىراقتىڭ بولاشاق يەلەرى، ەندى سولار عوي.

ورالحان ءداۋىت،
«ەگەمەن قازاقستان»