نارتايدىڭ بەلگىسىز جىرى تابىلدى

nartaydyn-belgisiz-zhyry-tabyldyسىر سۇلەيلەرىنىڭ ىشىندە نارتاي بەكەجانوۆتىڭ ورنى بولەك. نارتاي سۋىرىپ- سالما اقىندىعىمەن قوسا، جەز تاڭداي انشىلىگىمەن دە جۇرت ەسىندە ساقتالعان. سول سەبەپتى، اقىننىڭ جارىق كورمەگەن ولەڭى تابىلدى دەگەنگە العاشقىدا سەنە قويمادىق. ويتكەنى، قازاق ادەبيەتىندە جان- جاقتى زەرتتەلگەن تۇلعانىڭ جاريالانباي قالعان جىرى بار دەگەننىڭ ءوزى اسا قيسىندى ەمەس ەدى. دەگەنمەن «نارتاي» ونەر مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى قۇرمانبەك بەكپەيىستىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي ولەڭ بار ەكەن.

وقيعا بىلاي بولعان كورىنەدى. جامبىل جابايەۆ دۇنيەدەن وزىپ، باۋىرلاس قىرعىز حالقىنىڭ قوس اقىنى وسپانقۇل مەن ءالىمقۇل كوڭىل ايتا كەلىپ، كەزەك- كەزەك جىرمەن قايعىعا ورتاقتاسىپ جاتادى. سول جەردە مۇحتار اۋەزوۆ تە بار ەكەن. مىنانداي دەل- سال كوڭىل ايتۋعا جىرمەن قارىمتا قايتارۋ دا مىندەت سانالادى عوي. سودان قازاق زيالىلارى كەنەن مەن ۇمبەتالىگە ءۇمىت ارتادى. قوس اقىن جىرلاپ بولعاننان كەيىن وسى ءجايتتىڭ بارلىعىن باعانادان بەرى ءۇنسىز باقىلاپ وتىرعان نارتاي سىرنايىن تارتىپ- تارتىپ، تاماعىن ءبىر كەنەپ الىپ، بىلاي دەپ جىر باستاپ كەتىپتى.

قاسيەتتى ەدى قارا نار،

كوشىڭدى ەركىن باستاعان.

اسقارتاۋ ەدى ايبىندى،

اسۋلاپ اركىم اسپاعان.

عاجايىپ مىنا زاماننىڭ،

جۇيرىگى ەدى باپتاعان.

ابدىراپ قالدى قالىڭ ەل،

جاقۇتىن جىردىڭ جاتتاعان.

قازالى بولدىق، قايتەيىك،

كەلمەسكە كەتىپ قارت بابام.

وسپانقۇل مەن ءالىمقۇل،

تاۋدان اسىپ كەلدىڭدەر.

قايعىرىپ جاتقان قازاقتى،

ازالى جۇرتىم دەدىڭدەر.

قايعىما ورتاقتاسقانداي،

كوڭىلدىڭ قۇلپىن اشقانداي،

جىرىڭمەن مەدەت بەردىڭدەر.

تاراۋ، تاراۋ تاڭعى جىر،

تولاستارىن كوردىڭدەر.

اجالعا ايلا تابا الماي،

جۇرەكتى باستى، شەمەن شەر.

بولاشاق كۇندى بولجاعان،

كورەگەن ەدى كەمەڭگەر.

كوسەمىم كوشتەن جىعىلدى،

ەل قامى ءۇشىن ەلەڭدەر.

وسپانقۇل مەن ءالىمقۇل،

الدىمداعى اعاسىڭ.

الاتاۋدان تابادى،

قازاقتار مەن قىرعىزدار،

سارقىلماس جىردىڭ ساعاسىن.

وزدەرىڭ باستاپ كەلگەندە،

قالىڭ قىرعىزدى كورگەندەي،

جازىلدى- اۋ جاننىڭ جاراسى.

قۋانىش ورتاق، قايعى ورتاق،

ونەرى ورتاق، سالتى ورتاق،

ەشكىمنىڭ جوق تالاسى.

قاتار جاتقان حالىقپىز،

جامبىل قارت بولعان باباسى.

ءسۇيىنبايدان العان دومبىرا،

الاتاۋدىڭ اعاشى.

كۇيىنە كەلمەي قاڭسىپ تۇر،

باقىتتى كۇندەر باعاسى.

جاكەمدەي جاستار قولعا السا،

الاتاۋ ايبىن پاناسى.

وسپانقۇل مەن ءالىمقۇل،

قايعىما كوڭىل- قوس ارتتىڭ.

قوس جۇيرىك قۇستىڭ قاناتى،

قايىرلى بولسىن سىزدەرگە،

قاسيەتتى قارتتىڭ قازاسى.

مۇنى ەستىگەن مۇقاڭ باستاعان قازاق زيالىلارىنىڭ ۇستىنەن اۋىر جۇك تۇسكەندەي بولادى. باۋىرلاس ەكى ەلدىڭ ازاماتتارى قايتا كورىسىپ، نارتايعا ريزا بولعان اۋەزوۆ «كەلشى، نارىم، ناعىز ەل ءۇشىن جارالعان، جان ەكەنسىڭ» ، – دەگەن ەكەن.

جالپى، بۇل وقيعا جايىندا ءابدىلدا تاجىبايەۆتىڭ شىعارمالارىندا كەزدەسەدى. ءبىراق ولەڭنىڭ مىناداي تولىق نۇسقاسىنىڭ بۇرىن ەش جەردە جاريالانباعانى اقيقات ەدى. ال قۇرمانبەك بەكپەيىس باعا جەتپەس قازىنانى ەل ارالاپ ءجۇرىپ ۇزىناعاشتان تاپقانىن، قولجازبا كۇيىندە ساقتالعانىن جەتكىزدى. «ەل ءىشى – ونەر كەنىشى» دەگەن وسى.

ازيز باتىربەكوۆ،
جۋرناليست
قىزىلوردا وبلىسى،
شيەلى اۋدانى