تالاپبەك تىنىسبەك ۇلى: “تۇلپار تاعدىر تاۋىسادى تاعاتىمدى”

2c1adee76efca8a1327c677b09e240d3

اڭساۋ

كوگەننەن قوزى اعىتار، جەلىدەن قۇلىن،
ءتورت تۇلىگىنىڭ وقىعان كوزىنەن مۇڭىن،
قۇتپانى كەلەر ورىستەن وزىنەن بۇرىن،
قارت شوپان كورسەم قايعىسىن سەزىنەم بۇگىن.

قۇراقتان سىبدىر ەستىلىپ، بۇلاقتان سىڭعىر،
جۇباتقان جىلدار جانىڭنان سىناپتاي سىرعىر.. .
ەسىمە السام ەگىلتىپ جىلاتقان قۇرعىر،
جۇماقتاي داۋرەن ەكەن عوي، ۇزاتقان بۇل ءبىر.. ..

ەنشىمدى العان سان عاسىر ەن جايلاعاندا،
تولدەۋلىك قايدا؟ كۇتەۋلىك، ءتورجايلاۋ قايدا؟
جەتەلەگەنمەن جانىمدى ارماندار ايعا،
سول كۇنگە زار بوپ قالدىم- اۋ سور قايناعاندا.

قۇرت ۇرلامايدى ورەدەن، قۇتىڭدا ازايدى،
قويشىدا كەلمەس بوساعا سىقىرلامايدى.
قاراعاي، قايىڭ موسىدا شىتىرلامايدى،
تۇماندى تاۋسىز قولقانى ءتۇتىن قامايدى.

اتان قومىندا وسەكەمىن، اساۋ جالىندا،
وسى- اۋ بارىمدا سول شاقتار، وسى اۋ باعىم دا.
توسام جاۋىنعا جونىمدى، توسام داۋىلعا،
ءبورىلى قانىم تۋلايدى قاشان قانىمدا؟
كەلىسپەسە كوڭىلدىڭ كۇيى كەيدە
كىنا تاعىپ جۇرەمىز ءدۇيىم ەلگە.
ءبىرى تورگە سۇيرەلەپ ءبىرى كورگە،
سۇيىنەم دە قويامىن كۇيىنەم دە.

الاقانمەن توسقانداي ءجۇزىن كۇننىڭ،
جابا توقىپ جاسىرام ءمىنىن كىمنىڭ؟
ءالاۋلايى الديلەپ بۇگىنگىنىڭ،
ءسوزىن ايتام ساندىراق بۇرىنعىنىڭ.

جىلاۋ كورگەن كەزىم كوپ، شىدام جەڭگەن،
شەجىرەسىن شەرتەدى جىراۋ كەۋدەم.
ءوتىپ جاتقان ءومىر اي بۇعاۋلاۋمەن،
جاۋابى جوق زىمىرىپ سۇراۋلارمەن.

جۋىندىڭدى اڭدىيدى ەل، جىرىندىڭدى،
سىرىڭ كىمدى تولقىتار، جىرىڭ كىمدى؟ !
ءۇيىم گۇلدى بولعانمەن، ميىم مۇڭلى،
عۇمىر قۇندى بولمادى- اۋ، تيىن عۇرلى!!!!

 

****
كۇلتەلى كۇرەڭ كىسىنەمەيدى
ۇكىلەمەيدى جۇرت ونى.
شاعىر ارمانىم ءتىسىن ەگەيدى،
تۇسىمە ەنەدى جىلقى ەلى.

بەسىمدە ءمىندىم بەكىنىپ ەرگە،
اساۋدىڭ جالى جاستىعىم.
ەسىمدە ءبارى وسى كۇندەرى،
ات جالىن تارتۋ جاقسى ىرىم.

قىز قۋار، كوكپار، بايگەدەن،
ءاي، مەنەن ەشكىم وزبادى.
تورىمدەگى ابزەل ساندەگەن،
كوڭىلدىڭ شەرىن قوزعادى.

جالعاننان بۇگىن جىلقى ىعىسادى،
قامىس قۇلاعىن قايشىلاپ.
بالاقتىڭ شاڭى باسىما ۇشادى،
ساۋىردان تەرىم تامشىلاپ.

ەسكىجۇرت

ۇھىلەسەم ءۇن قوسقان ىرعايلى شىڭ،
جىر قايعىسىن اقىننىڭ تىڭدايمىسىڭ؟ .
ساعىنىشىم سانامدا ۇلعايدى شىن،
اق بوركىڭدى الىستان بۇلعايمىسىڭ؟ .

جۇپار لەبى جۇبىتىپ ارشىلى قىر،
القابىڭدا اداسىپ قانشا ءانىم ءجۇر؟ .
جەتە المادىم، شارشادىم، اڭسادىم قۇر،
جۇرت ويدى ەكەن جونىڭنان قاي ساعىنعىر؟ !

تاڭىرىمنەن ەنشى العان ءتوسىن ەمىپ،
ەگىلتەسىڭ ەسكىجۇرت ەسىمە ەنىپ.
كەربەستىگە مىنەتىن كەكىل ءورىپ،
كەربەز كۇننىڭ كەتسەمشى كوشىنە ەرىپ.

جاقپارىڭدى جاڭعىرتىپ توشالالى،
قايدا قالدى قالقانىڭ قوسار ءانى؟ .
جىلدارىمنىڭ جەتەلەپ جوتالارى،
جاڭبىرىڭ عوي جانىمنىڭ بوساعانى.

كۇي جىلاتتى كوڭلىمدى ءان جۇباتپاي،
سەزىلۋشى ەڭ سەرىڭە ماڭگى باقتاي.
ەسكى جۇرتقا ەلەڭدەپ تۇرام ىلعي،
اتاعاشىن اينالعان ارعىماقتاي.

****

ەگىلمەدىم،
ەڭسەمدى مۇڭ باسقاندا،
سوگىلمەدىم،
سورىم قايناپ ساسقاندا.
توگىلمەدىم،
تولقىندانىپ تاسقاندا،
كومىلمەدىم،
كەنەرىمنەن اسقاندا.

بەرىلمەدىم،
بەدەلىنە مەشەلدىڭ،
كوزىن كوردىم
كوكەك ميلى كوسەمنىڭ.
بەزىنگەنىم
بەس كۇنىمنەن بەكەر مۇڭ،
ەزىلگەنىم
ەرتەڭى عوي، وسى ەلدىڭ.

كەرىمدەرىڭ
جابا الماسا كوركەمىن،
ورىمدەرىڭ
جايا الماسا وركەنىن.
كەلىندەرىڭ
كەلىسپەسە ەل سەنىڭ،
كوز ىلگەنى
ەرتەڭىڭ.

قوڭىلتاقسۋ

جانىمدا وتىرعاندا جارىم، بالام،
مەن نەگە الاقىزىپ جارىمدالام؟ .
الدەبىر جوعىم بار اۋ تابىلماعان،
الدەبىر ەنشىم بار اۋ الىنباعان؟ !

قاراداي قوڭىلتاقسىپ قۇلازىدىم،
قاڭىراپ قارا قوسىم، قۇبا ءدۇزىم.
اداستىم اۋەنىنەن ءبىر ءانىمنىڭ،
قۇرىشىن كىم قاندىرار قۇلاعىمنىڭ؟ .

اسان كەشكەن ءومىر بۇل، قورقىت قاشقان،
جەرورتاعا كەلىپپىز ونشا ۇقپاستان.. .
ساتتەرىمدە ۇيقىمدى تالتۇستە اشقان،
جوسىلادى جولدارىم جورتىپ باسقان.. .

كوپتەن بەرى جۇرگەنى كوڭىل ماساڭ،
مويىندا ەكەن بار قامىت مويىنداساڭ.
وتكەلەگى ءومىردىڭ جولىمدا سان،
تۇگەندەلەر ەكەن ءبىر جوعىم قاشان؟ .
****
مەن كوردىم دۇنيە دەگەن ءيتتىڭ كوتىن.

اباي قۇنانباي ۇلى

ءىنىم،
سەنى ەرتىپ اكەلدىم قالاعا،
سەنەر تۇك جوق مۇندا سەرىگىڭ.
كونەرتىپ كوڭىلىن نالاعا،
كەزەرتىپ قالدى اعاڭ ەرىنىن.

ءىنىم،
تىنىسىڭ باستالار وسىندا،
كۇن ءۇشىن كىمدەر مۇڭ كورمەگەن.
ىرىسىن دوسىڭ دا، قاسىڭ دا،
قۇرىسىن،
ءبىز ءۇشىن بەرمەگەن.

ءىنىم،
سىردى ۇعار جوق مۇندا ەل، كورشىڭ،
قۇربىلار قايداسىڭ كەل دەيسىڭ.
جىر قىلار جۋسانعا شولدەيسىڭ،
قىز قۋار، كوكباردى كورمەيسىڭ.

ءىنىم،
تاعدىرىڭ تەرىدەي يلەيدى،
ءان – جىرىڭ اۋىلعا سۇيرەيدى.
جول ءبيىن موتورلار بيلەيدى،
تور قۇلىن تاقىمعا تيمەيدى.

ءىنىم،
اتاندىڭ قالانىڭ تۇرعىنى،
اتاڭنىڭ جۇرتىنان وتپەيدى.
قوتاندىق قاربىزدىڭ جۇزدىگى،
اپاڭنىڭ قۇرتىنا جەتپەيدى.

ءىنىم،
نەسىنە قالاعا قىزىقتىڭ،
ەسىڭە سالادى- اۋ ۇزىك مۇڭ.
جان اعا- اۋ،
دەمەگىن ءۇمىتتىڭ،
دالاما ءۇمىت مىڭ، ءۇزىتپىن،
قالادان ۇرىكتىم. ءىنىم.

ءىنىم ،
وكىنبە وسىعان شۇكىرلىك،
ەسىڭە ەرتەڭدى ءتۇسىر دە ۇق.
بەتىندە ءبىز جۇرگەن بۇ تىرلىك،
كوتىندە بوعى بار، تۇكىردىك. ءىنىم!

جىلقى جىنىم بۋادى

اكە،
كوپ بولدى كەر جورعاڭدى مىنبەگەلى،
جىلقى جىنىم بۋادى كۇندە مەنى.
«تاقىمىنان تاي كەتپەس جۇردەك ەدى»
دەپ اۋىلىم سىرتىمنان كۇندەر ەدى.
جىلداردىڭ جاڭىلدىردى سۇردەگى ونى،
ولدا ءبىر ەسكە الاتىن كۇندەر ەدى.

قوسار اتىن جەتەلەپ جولعا شىعار،
ەل سۇيىنگەن اۋىل ەك جورعاسى بار.
ات پەن ەرىن الاشىم جولدا سىنار،
مەن ەرجەتەر كەزىمە بولدى اسىعار.. .

جالىندا ويناپ جەتىلدىم جۇيرىگىڭنىڭ،
سىباعامنان العام – اۋ سىيدى بۇرىن.
بۇرىسى جوق قۇدايدىڭ بۇيرىعىنىڭ،
بۇيىرمادى ءدال بۇگىن ءبىر قۇلىنىڭ.

جاياۋ قالدىم تەنتىرەپ، قالا شۋلى،
بالكىم بابام مۇنىما ءالى اشۋلى.
اتسىز قازاق باقسىز دەپ الاسۇردى،
ارعىماعىن تاعى دا تاڭ اسىردى.
ەلەس قۇشىپ قارسى الدىم قارا ءتۇندى،
تۇلپار تاعدىر تاۋسادى تاعاتىمدى.

1 پىكىر