«استانا وپەرادا» وزبەكستاننىڭ قازاقستانداعى جىلى اشىلدى


قازاق پەن وزبەك – ءتۇپتامىرىن تۇركىدەن تاراتاتىن ەنشى بولىسپەگەن ەگىز ەل. ەجەلدەن كەلە جاتقان ەجەتتەس دوستىق بۇگىنگى تاڭدا ءتىپتى جاڭا كەزەڭگە كوتەرىلگەن. بايتاعى ىرگەلەس، بايراعى تۇعىرلاس، مەملەكەت باسشىلارى ەتەنە باۋىر ەكى ۇلىستىڭ ول ىنتىماعى كەشە الاش تورىندەگى «استانا وپەرا» تەاترىندا وتكەن وزبەكستاننىڭ قازاقستانداعى جىلىنىڭ رەسمي تۇردە اشىلۋ سالتاناتىندا تاعى ءبىر مارتە تاماشا كورىنىس تاپتى.
ورتالىق ازياداي الىپ ىردۋاننىڭ ەكى تارتەسى – قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ بۇل باۋىرلاستىعى قوس مەملەكەتتىڭ تاريحي جادىسىن قايتا ءبىر جاڭعىرتىپ، بولاشاققا بايىپتى باعىت العاندىعىن ءبىلدىردى. ەكى ەلگە ورتاق مەرەكە، ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى قارساڭىنداعى سالتاناتتى شاراعا قازاقستان، وزبەكستان، تاجىكستان مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ باسشىلارى قاتىستى.

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى باۋىرلاستىق ءارى دوستىق قارىم- قاتىناستاردى ەرەكشە اتاپ ءوتتى. «قازاقستانداعى وزبەكستان جىلى ەكى xالىقتىڭ اراسىنداعى باۋىرلاستىقتىڭ ايقىن كورىنىسى بولسا كەرەك. بىزدە ورتاق دۇنيەتانىم، ورتاق كوزقاراس، ورتاق مادەنيەت، ورتاق ءدىن مەن ورتاق سالت- ءداستۇر بار. ال ءتىل مەن ءداستۇر قاشاندا xالىقتاردىڭ ءوزارا جاقىنداسۋىنا نەگىز بولعان. بۇگىن باۋىرلاس ەلدىڭ ۇزدىك ونەر ۇجىمدارى استاناعا وزبەك مادەنيەتىنىڭ ناعىز جاۋھارلارىن كورسەتەدى» ، دەدى ن. نازاربايەۆ. پرەزيدەنت ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ساۋدا- ساتتىق پەن ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ ءساتتى دامىپ جاتقانىن جەتكىزدى. ءوز سوزىندە ەلباسى وتكەن جىلدىڭ ءبىرقاتار ماڭىزدى ماسەلەلەرى مەن كەلەلى كەلىسىمدەرى جايىنا دا توقتالدى. سونىڭ ءبىرى، ءوزىمىز كەشە كۋا بولعانداي، اعىمداعى جىلدىڭ قازاقستانداعى وزبەكستان جىلى دەپ جاريالانعاندىعى بولدى. سايكەسىنشە، كەلەسى جىلى وزبەكستاندا قازاقستان جىلى وتەتىن بولادى. ونى مەملەكەت باسشىسى ن. نازاربايەۆ «اتالعان ەكى ۇلكەن باستامانىڭ ارقاسىندا ەلدەر اراسىنداعى بايلانىستار رۋxاني جاعىنان بايىپ، كۇشەيە تۇسەدى. مادەنيەت، ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق نىعايادى دەپ سەنەمىز» ، دەپ اتاپ ءوتتى. وسىدان كەيىن مەملەكەت باسشىسى وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيويەۆتى I دارەجەلى «دوستىق» وردەنىمەن ماراپاتتادى. ءوز كەزەگىندە كورشى ەلدىڭ باسشىسى ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. «بۇگىن مەن ەڭ باقىتتى اداممىن. سەبەبى وسىنداي ۇلكەن ماراپاتتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ قولىنان الىپ وتىرمىن. بۇل – مەن ءۇشىن ۇلكەن ابىروي ءارى شەكسىز باقىت. بۇل وردەن – ەكى ەلدىڭ وردەنى، بۇل وردەن – ۇلكەن دوستىقتىڭ كورىنىسى. ماراپات جاساپ وتىرعانىڭىزعا شەكسىز العىسىمدى ايتامىن» ، دەدى ش. ميرزيويەۆ. كورشى ەلدىڭ پرەزيدەنتى ءوز سوزىندە ءبىر اتانىڭ بالاسىنداي بولىپ وتىرعان ەكى ەلدىڭ بەرىك باۋىرلاستىعىن تاعى ءبىر ەسكە سالدى. «ءبىزدى بۇرىنعىدان دا بەتەر جاقىنداستىرا تۇسكەن قازاق حالقىنىڭ عاسىرلاردان عاسىرلارعا جالعاسىپ كەلە جاتقان مەيماندوس، قوناقجاي كوڭىلىنىڭ ارقاسى. سونىڭ ناتيجەسىندە بۇگىن ءبىز استانانى ءوز ۇيىمىزدەي سەزىنىپ تۇرمىز. بۇل رەتتە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆقا ريزاشىلىق بىلدىرەمىز. قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ بىلتىر كوتەرگەن بەرەكەلى باستاماسىنا بۇكىل وزبەك حالقى ءدان ريزا. ءبىزدى شەكارالىق جاقىندىقتان بولەك رۋحاني ورتاق تۇلعالار، اتاپ ايتقاندا، ءابۋ رايحان ءال بيرۋني، ءابۋ ناسىر ءال- فارابي، قوجا احمەت ياساۋي، باحوروددين ناقىشبان، الىشەر ناۋاي مەن اباي قۇنانباي ۇلى، ايبەك پەن مۇحتار اۋەزوۆ سىندى ۇلى تۇلعالار بىرىكتىرەدى. ءبىز مىندەتتى تۇردە بۇل رۋحاني بايلىقتارىمىزدى ساقتاۋىمىز جانە كوپتەپ ناسيحاتتاۋىمىز قاجەت» ، دەدى ول.

سوڭعى ۋاقىتتاعى قوس مەملەكەتتىڭ ساياسي ەركىندىگى مەن ەكىجاقتى نىق قادامى بەرىك دوستىقتىڭ مىزعىماس مۇناراسىنداي بولىپ قالانىپ كەلە جاتقانى ايقىن. بۇل باۋىرلاستىق باسقا جۇرتقا ۇرەي دەمەيىك، ۇلگى ەكەنى انىق. ونى ەلباسىمىزدىڭ «ورتالىق ازيا ەلدەرى باسشىلارىنىڭ بايلانىسى جاندانا ءتۇستى. سونداي-اق ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ باسشىلارى ناۋرىز مەرەكەسىنە وراي بىرلەسكەن مالىمدەمە جاسادى. كەڭەستىڭ كەلەسى كەزدەسۋى تاشكەنتتە وتەدى» ، دەگەن سوزدەرىنەن دە انىق اڭعارۋعا بولادى.

ءبىز بۇعان دەيىن دە وزبەك حالقىنىڭ پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيويەۆ مىرزانىڭ ۇلى اقىنىمىز اباي مۇراسىن ناسيحاتتاۋ بويىنشا ارنايى قاۋلى قابىلداعانىن جازعان بولاتىنبىز. ونىمەن قوسا ءوز سوزىندە ش. ميرزيويەۆ ەكى ەلدىڭ تاتۋلىعىن تىلگە تيەك ەتىپ، تاشكەنت قالاسىنداعى تولە ءبيدىڭ كەسەنەسىن دە ەسكە الدى. ء«بىز تولە بي كەسەنەسىنىڭ تاشكەنت قالاسىندا تۇرعىزىلعانىن ماقتان تۇتامىز. ول جەرگە وزبەكتەر دە، باۋىرلاس قازاقتار دا بارىپ، ءتاۋ ەتەدى. ءالى ەسىمدە، ءسىز، قۇرمەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى، وزبەكستانعا مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلگەندە ءبىز بىرگە سول قاسيەتتى جەرگە بارىپ، ەكى ەلدىڭ xالقىن تاتۋلىق مەن بەيبىتشىلىكتە ءومىر سۇرۋگە ۇندەگەن ۇلى تۇلعانى ەسكە الدىق. اتا- بابالارىمىز ءبىزدىڭ قازىرگى دوستىعىمىزدى، شىنايى ءارى اشىق بايلانىستارىمىزدى كورگەندە قۋاناتىن ەدى. بارىمىزگە – قازاقتارعا، قىرعىزدارعا، تۇرىكمەندەرگە، تاجىكتەر مەن وزبەكتەرگە، جالپى، ورتالىق ازيادا تۇراتىن ۇلت پەن ۇلىستارعا تاتۋلىقتا ءومىر ءسۇرۋدى جازعان ەكەن. بۇل – تاعدىردىڭ جازۋى. سوعان بار كۇش- جىگەرىمىزدى سالىپ، ورتاق ءۇيىمىزدى قورعاۋىمىز قاجەت» ، دەدى ش. ميرزيويەۆ.

تاريحي ءراسىم تاماشاسىنان كەيىن سالتاناتتى كەش مەرەكەلىك كونتسەرتكە ۇلاستى. وندا وزبەكستان مەن قازاقستاننىڭ حالىق ارتىستەرى فاررۋح زاكيروۆ جانە وزبەكستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءانسامبلى «ياللا» باستاعان حالىق ارتىستەرى نورمۋمين سۋلتونوۆ، ساماندار اليموۆ، سيەۆارا نازورحون سىندى ساحنا ساڭلاقتارى ونەر كورسەتتى.

ميراس اسان،
«ەگەمەن قازاقستان»