باعاشار تۇرسىنباي ۇلى. كلاسسيك دەگەن كىم؟


ۋاقىتتىڭ زور سىنىنا توتەپ بەرىپ، ادامزات كوكەيىندەگى بىتىسپەس مايدان مەن تاۋسىلماس سۇراقتارعا جاۋاپ بەرىپ كەلە جاتقان ءھام جاۋاپ قاتۋدان شارشامايتىن، امسە ەسكىرمەيتىن شىعارمالار – كلاسسيكا. ال ولاردىڭ اۆتورى – كلاسسيك. ۇلگىلى قالامگەر، ءيا شەبەر دەيىك.

قاي ۋاقىتتا دا وسى ەڭ بيىك باعا بولىپ ەسەپتەلەتىن ۇعىمنىڭ اينالاسىندا داۋ-داماي دا، پىكىر الماسۋ دا تولاستاعان جوق. سەنت-بيەۆتىڭ «كلاسسيكا دەگەن نە؟» ماقالاسى، وسى اتتاس ەليوتتىڭ دا بايانداماسى بار. كلاسسيك كونتەكسىنە قاراي ءارتۇرلى ماعىنالىق رەڭكتەرگە يە بولادى. ءبىر قالامگەر بەلگىلى ءبىر جانردىڭ كلاسسيگى بولۋ مۇمكىن. نەمەسە بىرەۋدى اسىرا ماقتاعاندا، شالىقتاپ – كلاسسيك دەپ جىبەرەمىز. ال شىن مانىندە كلاسسيكالىق شىعارمالاردى ايتقاندا وتكەن عاسىرلاردا ءومىر سۇرگەن جازۋشىلاردى جانە ادەبيەتتىڭ ۇلكەن ءبىر ءداۋىرىن كلاسسيكالىق ءداۋىر دەيمىز. ەندەشە شىعارما قانداي قاسيەتىنە بايلانىستى كلاسسيكا، قالامگەر قانداي جاعدايدا كلاسسيك اتانادى؟

ولەڭشى كوپ، اقىن از، جازارمان كوپ، جازۋشى تاپشى ۋاقىتتا «كلاسسيك» دەگەن ماقتاۋلاردىڭ كوبەيۋى، ءبىراق سولاردىڭ اراسىنان كلاسسيك بوپ بىرەن- سارانى شىقسا قۋاناتىن جاعدايعا كەلۋىمىز نەنىڭ كورىنىسى ەكەنىن بىلمەيمىز. بالكىم، بۇرىنعى زاماندا كورمەگەننەن كەيىن، ايتا بەرەتىن دە شىعارمىز. ول كەزدە دە ماقتاۋ، ماقتانۋ كوپ بولعان شىعار. ءوزىن- ءوزى ماقتاپ رەتسەنزيا جازعان ءبىر كەزدەگى ەۋروپا جازۋشىلارىنىڭ قىزىق ارەكەتىن نەمەن تۇسىندىرەر ەدىڭىز. دەگەنمەن اڭگىمە شىن كلاسسيكا تۋرالى.. .

توم- توم كىتاپ شىعارىپ، نەشە جىل ولەڭ جازىپ كەلە جاتقان اقىن- جازۋشىلار جىلدىق وتىلىنە قاراي كلاسسيك بولمايتىنى انىق. ءيا، كوپ ماقتالعان، مول سىيلىق العان ادام دا وڭاي جەتە قوياتىن باعا ەمەس. بۇگىنگى اتاعى دارداي، الماعان سىيلىعى قالماعان قالامگەرلەردى ءبىر ويلاپ قويساڭىز بولادى وسىندايدا. ول باعانى قاراقۇرىم وقىرمان، ۋاقىت بەرەدى. وقىرماندى الداپ، ماقتاتا المايسىز، ۋاقىتقا جاعىنىپ، اتاققا شىقپايسىز.
سوندا ءبىر عانا جول قالادى. ادام ەڭبەك، ماڭدايتەر. قۇداي بەرگەن تالانت، قاسيەت. ەڭ ۇلى سىنشى دەپ ۋاقىتتى ايتا بەرەتىنىمىز دە سوندىقتان شىعار.

باعاشار تۇرسىنباي ۇلى،
«ەگەمەن قازاقستان»