قاسقىر سوققان كەلىن


انامنىڭ جاڭادان كەلىن بوپ تۇسكەن كەزى ەكەن. مەزگىل قارا كۇز. باياعى ايدالادا ەكى ءۇي قويشى.
اكەي كورشى اۋىلعا اساۋ ۇيرەتۋگە كەتىپ، سول كۇنى قويدى اتامىز جايادى. ءتۇس كەزىندە انام توبە باسىنا شىعىپ، وتارعا كوز سالسا، اتام قۇرىققا بورىكتى ءىلىپ، بۇلعاپ تۇر ەكەن. شاقىرعانىن ءتۇسىنىپ تۇرا جۇگىرىپ كەتە بەرەدى. داۋىس جەتەر جەرگە تايانعاندا «مىلتىق، كۇرەك» دەگەن ءسوزدى ەستىپ، قايتادان ۇيگە قاراي زىمىرايدى. تاياپ قالعاندا ءۇي سىرتىندا «نە بولدىلاپ» تۇرعان ەنەسىنە «مىلتىق، كۇرەك» دەپ داۋىستايدى. «قويعا قاسقىر شاپقان شىعار» دەپ توپشىلاعان اجەمىز وقشانتايدى كەلىننىڭ بەلىنە بايلاپ، مىلتىق پەن كۇرەكتى قولىنا ۇستاتادى.
ءسويتىپ انامىز ەبىل- دەبىلى شىعىپ اتام تۇرعان جەرگە دە جەتەدى عوي. كۇرەك قولىنا تيىسىمەن اتامىز دەرەۋ ءبىر ءىندى قازۋعا كىرىسەدى. كەلىنىنە «تەز اتقا ءمىن قالقام» دەپ بۇيىرادى. انام اتقا ءمىنىپ الىپ، قاراپ تۇرىپتى. ءىندى ءبىراز قازعان سوڭ اتامىز اتتىڭ قۇيرىعىنا شىلبىردى مىقتاپ بايلاپ، ەكىنشى ۇشىن ءىننىڭ اۋزىنداعى بەلگىسىز اڭنىڭ سيراعىنا كۇرمەپ ءىلىپ: «قالقام اتتى تەبىنىپ، العا ءجۇر، «توقتا» دەگەندە توقتايسىڭ، ءبىراق بۇرىلىپ قاراما» ، دەيدى.
اتاسىنىڭ ايتقانىن بۇلجىتپاي ورىندايتىن جاس كەلىن ارتىنا قايىرىلىپ قاراماي اتتى قامشىلاپ جۇرە بەرەدى. ارتقى جاقتان گۇرس ەتكەن مىلتىقتىڭ ءۇنى ەستىلەدى. انام ايتادى: «اتتىڭ ءبىر اۋىر نارسەنى سۇيرەتىپ كەلە جاتقانىن سەزەم، ءبىراق، اتام «قاراما» دەگەن سوڭ، قاراعام جوق. ءبىر كەزدە عانا اتامىز: «ال ەندى قاراي عوي» دەگەنى. جالت قاراسام، ازۋ ءتىسى اقسيعان ءنان كوكجال قاسقىر سۇلاپ جاتىر. ومىرىمدە قاسقىردى جاقىن جەردەن تۇڭعىش كورۋىم. زارەم ۇشىپ كەتتى. اتتىڭ قاي جاعىنان سەكىرىپ تۇسكەنىم ەسىمدە جوق، ۇيگە قاراي قاشتىم. الدەن ۋاقىتتا دالاعا شىقسام، اتام قاسقىردىڭ تەرىسىن سىپىرىپ، جايىپ قويىپتى. بۇرىنعىداي قورقىنىشتى ەمەس…
نەسىن ايتاسىڭ، وقىس وقيعادان كەيىن مەنىڭ اتاعىم دۇركىرەدى. اتام جارىقتىق ءبورىنىڭ جايىن سۇراعاندارعا «كەلىنىم سوققان قاسقىر» دەپ ماقتانادى ەكەن. «كەلىن سوققان قاسقىردى كورەمىز» دەپ تالاي كىسى جەر تۇبىنەن كەلىپ- كەتىپ جاتتى. مەنى جۇرت «قاسقىر سوققان كەلىن» اتاي باستادى. سودان ىڭعايسىزدانىپ اتاما: «قاسقىردى ءسىز اتتىڭىز ەمەس پە؟ » دەسەم، «ە، قالقام- اي، سەنىڭ جاقسى اتىڭ شىعا بەرسىن! بۇل ساعان ءتاڭىردىڭ ءوزى بۇيىرتقان اتاق- ولجا شىراعىم! ەگەر سەن مىلتىق اكەپ بەرمەسەڭ، قورىقپاي قاسىمدا تۇرماساڭ مەن سول قاسقىردى اتىپ الار ما ەدىم» دەپ، كۇللى جۇرتتىڭ الدىندا جالعىز كەلىنىنىڭ ابىرويىن اسىرادى ەكەن.

اقىرى سول قاسقىردىڭ تەرىسىن اۋدان باسشىلارى ارنايى سۇراتقاندا اتام: «بىزگە اتاعى دا جەتەدى، السىن» دەپ سوزگە كەلمەستەن بەرىپ جىبەرىپتى.

تولەگەن جاكىتاي،
جۋرناليست