قوجابەرگەن باتىردىڭ شاپانى


«ابىلاي زامانى – قازاق باتىرلارىنىڭ ءداۋىرى» دەپ عالىم شوقان ءۋاليحانوۆ ايتقانداي، وسى كەزەڭدە ءومىر سۇرگەن ەلشى- ديپلومات ءارى باتىر قوجابەرگەن جانىبەك ۇلى جايلى دەرەكتەر ورىس، قىتاي، موڭعول ارحيۆتەرىندە وتە كوپ ساقتالعان. مىسالى، ورىس تاريحشىسى، شىعىستانۋشى ن. ا. اريستوۆ 1750 -جىلى قوجابەرگەن باتىر ءوز رۋلارىن باستاپ حابارعا بويىنا (قازىرگى شقو تارباعاتاي اۋدانى، قۇمكول اۋىلىنداعى قارعىبا وزەنى) جەتكەنى جايلى جازسا، سول كەزەڭگە ءتان مانجى- قىتاي دەرەگى «حاسساگ (قازاق) تايپالار ءتىزىمى» تۋرالى داپتەردە كەرەي قوجابەرگەن باتىر باستاعان 1000 وتباسى شىعىسقا قاراي ويىسىپ، التاي- ساۋىرعا بەتتەپ كەلە جاتقانى جايلى ناقتى مالىمەت بار.
ال، موڭعول دەرەككوزدەرىندە، مانجى- قىتاي اسكەرىنە قارسى كۇرەسۋشى ويرات نويانى ءامىرساناعا ەكى مىڭ اسكەرمەن قوجابەرگەن باتىر كومەككە كەلگەنى جايلى ايتىلىپ، قازاق باتىرىنا ريزا بولعان ءامىرسانا ءوزىنىڭ مۇلتىر دەگەن ۇلىن قوجابەرگەنگە وكىل بالا ەتىپ بەرگەنى جايلى باياندالادى. ءبىر قىزىعى، وسى مۇلتىردان (قازاقباي) تاراعان ۇرپاق ءقازىر  ۇلكەن اۋلەتكە اينالىپ، بۇگىندە موڭعوليا مەن قازاقستاندا ءومىر ءسۇرىپ جاتىر.
سونىمەن قاتار قازاق باتىرلارى اراسىندا ارتىندا ەڭ كوپ جادىگەر ساقتالىپ قالعان دا وسى قوجابەرگەن باتىر جانىبەك ۇلى ەكەن.
اتاپ ايتساق، ونىڭ  جورىقتا  ۇستاعان اق تۋى  باي- ولكەدەگى   قازاقتاردىڭ قولىندا ساقتاۋلى بولسا،  شاپانى  قاراعاندى وبلىسى قارقارالى اۋدانى قارشىعالى اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى كوكتاس اۋىلىندا تۇراتىن باتىر اۋلەتىنە جيەنشار باقىت تەڭسەل ۇلى دەگەن ازاماتتىڭ ۇيىندە ساقتالىپتى. ءۇي يەسىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، بۇل جادىگەردى وسى اۋلەتكە الىپ كەلىپ، ساقتاپ- قورعاپ، اماناتتاپ كەتكەن اجەسى شامشيا كەميەك قىزى ەكەن.
كەشە استانا قالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ اسكەري تاريحي مۋزەيىنە جوعارىداعى قۇندى جادىگەر – قوجابەرگەن باتىردىڭ شاپانىن تاپسىرۋ ءراسىمى ءوتتى.
ماڭىزدى جيىن قوناعى ءھام ابىلاي داۋىرىندەگى قازاق باتىرلارى جايلى تولىمدى زەرتتەۋ جاساپ جۇرگەن تاريحشى جامبىل ارتىقبايەۆ، ورىس- قىتاي جازبالارىندا ەڭ كوپ دەرەك ساقتالعان وسى قوجابەرگەن باتىر ەكەنىن ايتىپ، كوپ جاعدايدا بۇگىنگى تاريحشىلار اتالمىش تۇلعانى ورداباسى قوجابەرگەن تولىباي ۇلىمەن شاتاستىرىپ الاتىنىن ەسكەرتتى، سونداي- اق بولاشاقتا باي- ولكەدەگى باتىردان قالعان تۋدى دا وسىندا اكەلۋ قاجەت دەگەن پىكىرىن جەتكىزدى.

بەكەن قايرات ۇلى،
«ەگەمەن قازاقستان»

سۋرەتتى تۇسىرگەن 
ورىنباي بالمۇرات،
«ەگەمەن قازاقستان»