تۋعان جەرگە تاعزىم


مىنا ءبىر فوتوعا قاراعان سايىن تەرەڭ ويعا باتامىن. تەگى، اۋەجاي بولۋى كەرەك، ارعى جاعىندا الىپ ۇشاقتىڭ جايما قاناتى كورىنەدى. ەر ادام، قازاقشالاپ ايتقاندا اقساقال قارا جەردى قۇشىرلانا ءسۇيىپ جاتىر.. . قاسىندا اق جاۋلىقتى بايبىشەسى.
حوش سونىمەن.. . بۇلار كىمدەر؟ توپىراقتى ەمىرەنە يىسكەۋىنە قاراعاندا، اتاجۇرتىنا دەگەن ارمان- اڭسارى تۇلا بويىندا سارتاپ بولىپ، ساعىنىشقا اينالعان بىرەۋ- داعى! دەمەك، اتاجۇرتقا ورالعاندار- اۋ!

راسىندا سولاي ەكەن.

ەندى وسى تاريحتى جىلىكتەپ تۇسىندىرەيىك. وقيعا ورنى – قىزىلوردا قالاسىنىڭ اۋەجايى. تاۋەلسىزدىكپەن بىرگە شەتەلدەن قازاقتار ورالىپ جاتقان تۇس. وقيعامەن قاپتالداس اۋعانستانداعى ۇزاق جىلعى بەرەكەسىزدىك سالدارىنان ونداعى قازاقتار الدى ارابياعا، ارتى يران، يراكتى ساعالاپ، كوبى تۇركياعا بوسىپ كەتكەن كەز. وسى قانداستارمىزدىڭ اۋىر جاعدايىنا قانىققان قازاقستان تۇركياداعى ەلشىلىك ارقىلى بوسقان قازاقتاردى سوندا جيناپ، مىنا جاقتان ەڭبەك مينيسترلىگى جانىنان قۇرىلعان كوشى- قون باسقارماسىنىڭ ورىنباسارى پامير كاماليەۆ پەن باس مامان مارات توقسانبايەۆ ارنايى بارىپ، قانداستارىمىزدى وتاندىق ۇشاققا وتىرعىزىپ، قىزىلورداعا الىپ كەلگەن- ءتىن. بۇل فوتو سوندا تۇسىرىلگەن ەكەن. اۆتورى تانىمال فوتوگراف – بولات وماراليەۆ. بوكەڭ ءقازىر قىزىلوردا قالاسىندا تۇرادى. وسى اعامىزعا ءبىزدى جالعاعان – استانالىق جۋرناليست زاڭعار كارىمحان ءىنىمىز.

جوعارىداعى وقيعانىڭ باسى- قاسىندا بولعان ءقازىر دۇنيەجۇزى قازاقتار قاۋىمداستىعىنىڭ قىزمەتكەرى مارات ەسىمقۇل ۇلىنىڭ ايتۋىنشا، تۇركيادان سىر ەلىنە 100-گە جۋىق قازاقتى الىپ كەلگەن ەكەن.   بۇل 1993 -جىلعى قازان ايىنىڭ 3 ءى كۇنى بولاتىن، دەيدى مارات مىرزا.

ال توپىراقتى ءسۇيىپ جاتقان اقساقالدىڭ اتى – ساعىنتاي قارابازار. قاسىنداعى بايبىشەسى – شاگۇل اپاي. انە ءبىر قولىن ۇمسىنا سوزىپ تۇرەگەپ تۇرعان جىگىت – ءشارىباي توبجانوۆ. شاكەڭنىڭ دە تۋعان جەرى – مازاري شاريف. اتا- اناسى قۋعىن- سۇرگىن جىلدارى اۋعان اسىپ كەتكەن. ءبىراق سىر بويىندا قالعان اكەسىنىڭ اعايىندارى ماسكەۋگە ارىزدانىپ ءجۇرىپ، 1972 -جىلى بۇلاردىڭ وتباسىن كوشىرىپ العان. ءسويتىپ شاكەڭ وسىندا ءوسىپ- ءونىپ، 1986 جىلى قازمۋ- دى بىتىرگەن. مۇنداعى جەردى ءسۇيىپ جاتقان قاريا ءشارىبايدىڭ تۋىسى. ياعني شاكەڭ اۋعانستاندىق اعايىندارىن اۋەجايدان كۇتىپ الىپ تۇر.

جەر يىسكەپ جاتقان ساعىنتاي اتامىز ەل اۋعاندا سەگىز جاستاعى ەستيار بالا ەكەن. تۋىس پەن تۋعان جەردەن تىرىدەي ايىرىلۋ وڭاي ما، وقيعانى كوزى كورگەن مارات توقسانبايەۆ ايتادى: قاريانىڭ ەلى مەن جەرىن ساعىنعانى سونشالىق، جاتا قالىپ جەردى ءسۇيىپ، سولقىلداعاندا قارا توپىراقتىڭ دا كۇرەتامىرى بۇلكىلدەپ، كورگەن ەلدىڭ كوزىنەن جاس شىقتى.

ساعىنتاي اتامىز ءتورت جىلدىڭ الدىندا دۇنيەدەن وتكەن ەكەن. بايبىشەسى شاگۇل اپامىز ءدىن امان قاسكەلەڭدە تۇرىپ جاتىر.

بەكەن قايرات ۇلى،
«ەگەمەن قازاقستان»

سۋرەتتى تۇسىرگەن: بولات وماراليەۆ