ءىستىڭ كوزىن تاپقان الىبەك توعايبەك ۇلى


ەرىنبەگەن ەتىكشى دە، ەگىنشى دە، ءتىپتى كىم بولام دەسە سول بولادى. جانە ەڭبەگىنە قاراي ونبەگى بولاتىنى بەلگىلى. كورشى قىتاي ەلىندە «حالىقارالىق قاتىناستار جانە ساۋدا» ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم العان الىبەك توعايبەك ۇلى تەك وقۋمەن شەكتەلمەي، ەلىمىزدە ءوز بەتىنشە كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋ ارمانىمەن ورالىپتى.
– قىتايلاردىڭ ەڭبەكقورلىعىنا تاڭدانباسىڭىزعا قويمايدى، – دەيدى الىبەك. – بۇكىل اۋلەتىمەن كوكونىس وسىرۋمەن شۇعىلداناتىن جانداردى كوردىم. جانە ولار كوكونىستى جىلدىڭ كەز كەلگەن مەزگىلىندە، جەر جاعدايى مەن كليماتى قولايسىز وڭىرلەردە دە وسىرە بەرەدى.

ەلگە ورالعاننان كەيىن الىبەك وسى كاسىپتى ءوزىنىڭ تۋعان جەرى جاڭاارقا اۋدانىندا قولعا الۋعا بەل بۋدى. اۋدان ورتالىعى اتاسۋدان بىرنەشە شاقىرىم جەردەن جىلىجايلار سالۋعا جەر تەلىمىن سايلاپ الدى. جاس كاسىپكەردى بۇرىن- سوڭدى مۇنداي كاسىپپەن اينالىسىپ كورمەگەن اتا- اناسى مەن ءىنىسى دە قۋانا قولدادى. ول كىسىلەردىڭ، قۇرىلىس سالاسىنان تاجىريبەسى بارشىلىق ەكەن، سول ماشىقتارى جەردى يگەرۋ مەن جىلىجاي سالۋ بارىسىندا كوپ كومەگىن تيگىزدى.

«بيزنەستىڭ جول كارتاسى- 2020» باعدارلامالارى بويىنشا وتباسى ءوز بيزنەسىن دامىتۋعا نەسيە الىپ، ىسكە كىرىسىپ كەتتى. الدىمەن جەر تەلىمىن دايارلاۋ قاجەت بولدى. تورتەۋى جابىلىپ جەردى بىرنەشە سانتيمەتر شوپتەسىن قىرتىسىنان تازارتتى. سول اۋماققا قارا توپىراق توگىپ، بەتون جولدار توسەدى. جىلىجايدىڭ سۇيەگىن مەتالدان جاساپ، توبەسىن پوليكورباناتپەن جاپتى.

ءقازىر الىبەكتىڭ جىلىجايىنىڭ ەدەنى جىلى، جىلۋ جۇيەسى مەن ىلعالدى ۇستاپ تۇراتىن اۋاباپتاعىشتار تاۋلىك بويى ۇزدىكسىز ىستەپ تۇر. ءبارى قازاندىقتىڭ كومەگىمەن جىلىتىلادى. وت جاعۋشى تابۋ قيىن بولماعانىمەن، وسىمدىكتەردى كۇندەلىكتى قاداعالاپ وتىراتىن اگرونوم ازىرگە جوق. سوندىقتان كوكونىستەردى وتباسى مۇشەلەرى وزدەرى باعىپ- قاعۋدا.

– ءبىر اپتانىڭ ىشىندە توپىراققا ەكى مىڭداي تۇقىم سىڭىردىك، – دەيدى كاسىپكەر. – نەگىزىنەن قىزاناق وتىرعىزدىق. ءبىراز جەرگە قيار مەن اسكوك، تاماققا پايدالانىلاتىن ءشوپ تۇرلەرىن ەكتىك.

جىلىجايدىڭ العاشقى ونىمدەرى بۇل كۇندەرى پىسۋگە جاقىن. ولاردى الىبەك جەزقازعان، قاراجال قالالارى مەن سول ماڭداعى 12 ەلدى مەكەننىڭ تۇرعىندارىنا ۇسىنباق. ناقتى قانداي باعامەن وتكىزەتىنىن ازىرگە شەشپەسە دە، سىرتتان اكەلىنەتىن ونىمدەردەن ارزان، قولجەتىمدى بولادى دەپ وتىر.

كوكونىس ءوسىرۋ بيزنەسى قىس ايلارىندا ءبىرشاما ارتىق شىعىندى قاجەت ەتەدى. الىبەك الداعى ۋاقىتتا جىلىجايعا گاز قوندىرعىلارىن ورناتۋدى جوسپارلاپ ءجۇر.

اۋدانداعى العاشقى جىلىجايدىڭ اياعىنان قاز تۇرۋىنا جەرگىلىكتى اكىمدىك تە سەپتىگىن تيگىزۋدە. بيلىك وكىلدەرى ارا- تۇرا كەلىپ، ءىستىڭ بارىسىمەن تانىسىپ وتىرادى.

كوكونىستى كاسىپ ەتكەن وتباسى جىلىنا 120 تونناعا دەيىن ءونىم ءوندىرۋدى كوزدەپ وتىر. ولاردىڭ ءتۇر- ءتۇرىن كوبەيتۋ دە ويدا بار. الىبەك جاقىن ارادا بولگار بۇرىشى مەن بايالدى وسىرۋگە دە كىرىسپەك. ونىڭ قىتايدا قاراپايىم ادامدار وسىرگەن ونىمدەردى ءبىزدىڭ ەلدە نەگە وسىرمەسكە دەگەن ويى دۇرىس بولىپ شىقتى. كوپشىلىكتىڭ يگىلىگىنە باعىتتالعان جۇمىس جەمىستى بولارى ءسوزسىز. الىبەكتىڭ باستاماسى جەر- جەردە قولداۋ تاۋىپ جاتسا، نۇر ۇستىنە نۇر!

قايرات ءابىلدا،
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى وبلىسى،
جاڭاارقا اۋدانى
سۋرەتتى تۇسىرگەن لينار گاليموۆ