ايازدىڭ دا پايداسى بار.. .


ءاسىلى، جاراتىلىستىڭ ءار قۇبىلىسى قايىرلى. ايازعا دومبىققان بەتى- قولىمىزدى اھىلاپ- ۇھلەپ ۋقالاپ جاتقاندا ارينە قۇدايدىڭ بۇل كۇنىنە كەيبىرىمىزدىڭ ءتىلىمىز دە ءتيىپ كەتىپ جاتادى. ويتكەنى قالادا كولىك قىزدىرعان، دالادا مال ىقتاتقان ەل كوپ.
ءبىراق بايقايسىز با، اۋا رايى 40 گرادۋسقا دەيىن تومەندەگەن وسى كۇندەرى دالادا تۇرساڭىز تىنىسىڭىز اشىلىپ، جان دۇنيەڭىزدە ءبىر سەرگەكتىك پايدا بولادى. ءتىپتى الدەبىر شارۋامەن كوبىرەك ءجۇرىپ قالىپ توڭعاننىڭ وزىندە جىلى جەرگە كىرسەڭىز، قاتتى سۋىقتان قىپ- قىزىل بولىپ كەتكەن ساۋساقتارىڭىز سالدەن سوڭ ىسي، دۋىلداي جونەلەدى. بالا كەزىمىزدە وسى ءبىر ىسسى اعىندى قىزىق كورۋشى ەدىك. سەبەبى قىزىلشۇناق ايازدارعا قاراماستان، سىرعاناق تەبەتىن ەدىك. كەيدە قاتتى ايازعا قاتىپ قالعان قولدارىمىز يكەمگە كەلمەي، جىلامسىراعان ساتتەردە اجەلەرىمىز تىيىپ تاستايتىن، ايازدىڭ دەنساۋلىققا پايدالى ەكەنىن ايتاتىن. ۇلكەندەردىڭ اقىلىمەن شاشىمىزدى ىسقىلاپ، دومبىققان ساۋساقتاردى يكەمگە كەلتىرىپ الاتىنبىز. سول ساقىلداعان سۋىقتاردا ەلسىز تۇزدە اداسىپ قالعاندار بولماسا، ەشكىم ۇسىمەيتىن دە، ۇسكىرىككە دە ۇرىنبايتىن.

راسىندا، اياز  –   وتە پايدالى قۇبىلىس. قۇرعاق، قاتتى ايازداردا ادام بالاسى اۋىرمايدى. قايتا يممۋنيتەتى بەكي تۇسەدى. ياعني اجەلەرىمىز بالالارىنىڭ شىنىققانىن قوش كورگەن ەكەن. ءقازىر شە؟ ءار ۇيدە الپەشتەگەن بالا بار. ارينە قاتتى ايازعا بايلانىستى ساباقتار توقتادى. سوعان وراي قولى بوساپ، اۋلالاردا اسىر سالعان تەنتەكتەردى تاعى كورىپ جۇرگەنىمىز جوق. بۇل الپەشتىڭ الديگە ۇلاسىپ كەتكەنىنىڭ كورىنىسى مە؟ جىلى پەشتىڭ جانىندا جاتا بەرگەن جان مارعاۋ بولماي ما؟ ءبىر ۋاق بالالاردىڭ ءار قۇبىلىسقا بەيىم بولعانىن دا ويلاۋ كەرەك بولار، بالكىم.. .

دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي ايازداردا اۋاداعى ۆيرۋستار مەن باكتەريالار تىرشىلىك ەتۋىن توقتاتادى. سوندىقتان تۇماۋ، تۇشكىرۋ سياقتى جۇقپالى ينفەكتسيالارعا الاڭداۋدىڭ قاجەتى جوق. ماماندار ايازدى اۋانىڭ وتتەگىگە باي بولاتىنىن ايتادى. سول سەبەپتى قاتتى سۋىقتا اۋا تازارىپ، تازا اۋادا قىدىرىستاعان جان جادىراپ قالادى ەكەن. ويتكەنى اياز ەڭ الدىمەن قان اينالىمىن جاقسارتادى. ايازدا بەت- الپەتىمىزدىڭ نەلىكتەن قىپ- قىزىل بولاتىنى ەندى تۇسىنىكتى شىعار.

استانا قالاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باس نەوناتولوگى، مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى قارلىعاش جۇبانىشيەۆا ايازدا اعزانى قورعايتىن، ياعني ينفەكتسيامەن كۇرەسەتىن لەيكوتسيت، نەيتروفيل، ۆيرۋسقا قارسى يممۋنيتەتتى كوتەرەتىن ينتەرفەرون ىسپەتتى جاسۋشالاردىڭ جۇمىسى بەلسەندىرەك بولاتىنىن جەتكىزدى. تاجىريبە بويىنشا قىستىگۇنى دۇنيەگە كەلگەن ادامدار ءتىپتى سيرەك اۋىراتىن كورىنەدى. سوندىقتان اياز جۇرەك- قانتامىر جۇيەسىنىڭ قىزمەتىن كۇشەيتەدى، گەموگلابين دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى، دەيدى دارىگەرلەر.

«قازگيدرومەتتىڭ» حابارلاۋىنشا، قىسقى شىلدەدەگى قاتتى اياز تاعى ءبىر اپتاعا سوزىلماق. ياعني وسى ارالىقتا ايازدى اۋامەن تىنىس الىپ، قىس ماۋسىمىنىڭ قىزىقتارىن سەزىنگەننىڭ ءوزى ءبىر عانيبەت. بالالار دا بۇل قۇبىلىسقا بەيىمدەلە تۇسەدى. البەتتە قۇنداقتاۋلى نارەستەلەردى ايازعا شىعارۋدىڭ قاجەتى جوق ەكەنىن اركىم بىلەر. ءبىز ويىن جاسىنداعى بالالار تۋرالى ايتىپ تۇرمىز.

كەڭەستىك ايگىلى فيلمدەگى انەبىر ءان قۇلاققا كەلەدى: «ۋ پريرودى نەت پلوحوي پوگودى.. .» .

دۋمان اناش،

«ەگەمەن قازاقستان»