كوكتايعاق تىرشىلىك


اسۋداعى جول كوكتايعاق. نە قۇم، نە تۇز سەبىلمەگەن. ايناداي بوپ، جالتىراپ جاتىر. قاۋساعان ەسكى ماشينانىڭ تاۋعا قاراي قالاي ورلەپ كەلە جاتقانىنا قايران قالاسىڭ.
كەۋدەسى ساداقشا ءيىلىپ، رولگە جابىسا تۇسكەن ءراش كوكەمنىڭ باسىنا ءدال ءقازىر قاسىمدا ءبىر ءتىرى جان وتىر ەكەن- اۋ دەگەن وي كىرىپ تە شىقپايدى. بار زەيىنى جولدا. ولسەم دە، تىرىلسەم دە مىنا اسۋدان قالايدا ءوتۋىم كەرەك دەپ وزىنە ءوزى سەرت بەرگەن سەكىلدى.
جۇقالتاڭ ءجۇزى كۇرەڭىتىپ، انشەيىندە جىپىلىقتاي بەرەتىن شۇڭىرەك كوزى ءبىر نۇكتەگە قادالعان كۇيى تەسىلە قالعان.
جازدىگۇنى باستىقتىڭ كەڭسەدەن شىعۋىن كۇتىپ، ىپ- ىستىق كابينادا بىرشىپ تەرلەپ، اقسارى ءجۇزى قىپ- قىزىل بوپ، الدەقايدان ىزىڭداپ ۇشىپ كەلگەن كوك شىبىندى بالاعاتتاپ، بايا- شايا بولىپ وتىراتىن ۇشقالاق ءراش بۇل ەمەس سياقتى. ءقازىر مۇلدە باسقا ادام.
الدىڭعى جاقتان «كاماز» كورىندى. تاۋ باسىنان ءبىر وڭكيگەن ءداۋ ادام تايعاناقتاپ، ازەر ءتۇسىپ كەلە جاتقانداي دەمىمىزدى ىشىمىزگە تارتىپ، اپىر- اي، مىنا مۇندار ءبىزدى ابايسىزدا جانشىپ كەتپەسە نەتتى دەپ، تىنىسىمىز تارىلا باستادى.
جو- جوق. ءبىزدىڭ ءراش تا، الگى «كاماز» – دىڭ رولىندە وتىرعان بەيتانىس شوپىر دا مىقتى ەكەن. انە- مىنە ءسۇزىسىپ قالا جازداپ، ءبىر- ءبىرىن بۇيىردەن نۇقىپ كەتە جازداپ بارىپ، اۋپىرىممەن وتە شىقتى- اۋ، ايتەۋىر.
مىنە، وسىدان سوڭ اسۋدىڭ ۇستىنە كوتەرىلگەن شىعارمىز- اق دەپ ەم، سويتسەم.. . سۇپ- سۋىق، سۇپ- سۇر جىلان سەكىلدى جىلتىراعان كوكتايعاقتىڭ قۇيرىعى شۇباتىلىپ، كوز ۇشىنا دەيىن سوزىلا بەرەدى ەكەن.
ءتۇۋ، نە دەگەن ۇزاق، قاتەرلى جول.
ال مىناۋ ءراش بولسا، سول باياعى ءۇن- ءتۇنسىز، تىم- تىرىس كۇيىندە كىرپىگىن دە قاقپاي، العا قاراپ، قادالىپ وتىر.
وسى ساتتە مەنىڭ كوكەيىمدە: «ەگەر ول ءوز بويىنداعى وسى ءبىر تۇنشىعىپ جاتقان تىلسىم كۇشتى كۇندەلىكتى تىرشىلىكتە ايانباي پايدالانسا، اپىر- اي، مىنا ءومىردىڭ سان الۋان سىناقتارىنان قينالماي ءوتىپ، باس اينالارداي بيىكتەرگە كوتەرىلەر ەدى- اۋ!» دەگەن وي جىلت ەتە قالدى.
كوكتايعاق جولدىڭ مىنا ءبىر تۇسى قۇزعا تىم جاقىن ەكەن. قىلكوپىر سەكىلدى قالتىلداپ، جانىمىزدى مۇرنىمىزدىڭ ۇشىنا تاقاپ تۇر. تىنىسىم تارىلىپ، كوزىمدى تارس جۇما قويدىم.
ۋھ!..
بۇدان دا وتتىك- اۋ، ايتەۋىر. ەندى مىنە، بيىككە قاراساڭ دا، تومەنگە كوز سالساڭ دا ۇرەيىڭ ۇشاتىنداي ءبىر قىزىق دەڭگەيدەمىز. بار ءۇمىت ورتادا قالعان سەكىلدى.
بۇل ءوزى، ءبىزدىڭ تاپ بۇگىنگى تىرشىلىگىمىزگە ۇقسايتىن جايت ەمەس پە وسى، ا؟ .. كىم بىلەدى.. . ءبىزدىڭ دە بيىككە شىققىمىز كەلەدى. ءبىراق، قۇلاپ كەتەمىز بە دەگەن ءقاۋپىمىز تاعى بار.. .
مىنە، اسۋدىڭ ۇستىنە دە جەتتىك. ءراشتىڭ قاباعى تەز جازىلىپ، سامايىنان سورعالاعان ايعىز- ايعىز تەردى الاقانىمەن ءبىر سىلىپ تاستادى دا: ء«وي، اكەڭ.. . ءولىپ قالا جازدادىق قوي!» دەپ ىرجيىپ كۇلدى.
سول ساتتە جاڭاعى ازاپ تا، سىناق تا، ەرلىك تە ۇمىتىلىپ، اقشا قار جامىلعان الىپ كەڭىستىككە ءسىڭىپ، عايىپ بولدى.
ول دا، مەن دە ۇيرەنشىكتى تىرشىلىگىمىزگە قايتا ورالىپ، شىركوبەلەك اينالىپ بارا جاتتىق.

نۇرعالي وراز،
«ەگەمەن قازاقستان»