ارشىن نۇرباقىت. ورالۋ (دراما)

كەيىپكەرلەر:
كۇلان اجە.
توقتار – بالاسى.
سارقىت – كەلىنى.
اكىمبەك – سارقىتتىڭ ءىنىسى.
ءاليحان – نەمەرەسى.
ءجاۋدىر – كومەكشى قىز
قوناقباي – اسىراندى بالا.
تيمۋر – ءجاۋدىردىڭ جىگىتى.
تاعى باسقالار.
1 كورىنىس
جالدامالى پاتەر.
كۇلان اجە. (توقىما توقىپ وتىر) ال، بالالارىم. وزدەرىڭنىڭ قالاۋلارىڭ بويىنشا قالاعا كوشىپ كەلگەلى دە ەكى- ءۇش ايدىڭ ءجۇزى بولىپتى. تاۋەكەل دەپ كەلۋىن كەلدىك- اق. ەندى نە ىستەمەك كەرەك؟ قانداي ويلارىڭ – جوسپارلارىڭ بار؟ ايتا وتىرىڭدار.
پاۋزا.
(سارقىت پەن توقتار مازاسىز كەيىپتە ەرسىلى- قارسىلى توقتاۋسىز جۇرەدى. ابىرجىپ ءبىر- بىرىنە قارايدى. ون جاسار ءاليحان ەسكى ۆەليگىمەن ويناپ ءجۇر)
سارقىت. ەندى نە دەيمىز.. . ەركەك – باس، ايەل – مويىن دەگەن. باس قالاي قاراسا، مويىن سولاي بۇرىلادى ەمەس پە؟ ! وتاعاسى- اۋ، جەرگە قاراماي بىردەڭە دەسەڭشى.
توقتار. (اشۋلانىپ) سوندا مەن نە ايتۋىم كەرەك ، ا؟ تۇلەن ءتۇرتىپ قالاعا كەلەم دەگەندى باستاعان ءوزىڭسىڭ. ەندى ماعان نەعىل دەپ تۇرسىڭ؟
سارقىت. وسى ساعان بىردەڭە دەسە قورس ەتە تۇسەتنىڭ- اي. سىركەڭ سۋ كوتەرمەي جۇرەدى، ايتەۋىر. توزعان اۋىلدا قاشانعى جۇرە بەرمەك ەدىڭ؟
توقتار. توزعان بولسا دا، سول اۋىلىم جاقسى ەدى. ازىن- اۋلاق مالىمىزبەن- اق ەشكىمگە جالتاقتامايتىن اجەپتاۋىر تۇرمىسىمىز بار ەدى. ەڭ باستىسى، قارىنىمىز توق، كيىمىمىم ءبۇتىن ەدى. ال، ەندى نە بولدى؟ نە ءۇيىڭ جوق، نە كۇيىڭ. بىرەۋدىڭ قاس- قاباعىنا قاراعان ءومىر، ءومىر مە؟ ءتايىرى!
سارقىت. ەندى ءبىر ءجونى بولار.. . اشۋلانباي سويلەشى.
توقتار. ماعان قالاي اشۋلانباي سويلە دەپ تۇرسىڭ؟ وسىنىڭ بارىنە تىپ- تىنىش ءوتىپ جاتقان ءومىردىڭ شىرقىن بۇزعان سەن كىنالىسىڭ. نە، دوس جوق. نە، تۋىس جوق. قۇداي اتسىن قالاڭدى! اۋىلعا قايتا كوشۋ كەرەك. ودان باسقا جول جوق.
ءاليحان. مەنىڭ اۋىلعا بارعىم كەلمەيدى. قالا جاقسى عوي.. .
سارقىت. اۋىل، اۋىل.. . قايتا كوشۋ.. . ماسقارا عوي بۇل. سەن اۋىلدى ەمەس، اۋىلدا قالعان اناۋ اعاسى بيزنەسمەن ۇيعىر كەلىنشەكتى.. . (كۇلان اجە ءسوزىن بولەدى)
كۇلان اجە. شىراقتارىم، ەڭ باستىسى – شاڭىراقتىڭ تىنىشتىعى. ەسكى جارانى تىرناپ قايتەسىڭدەر. سابىر ءتۇبى – سارى التىن. اشۋعا بوي الدىرماڭدار. كەڭەسپەن پىشكەن تون كەلتە بولماس دەگەن. توقتار اينالايىن، كەلىننىڭ ايتىپ وتىرعانى دۇرىس. ءبىز ءوزىمىزدى ەمەس، مىنا ءاليحاننىڭ ء(اليحاندى قۇشاقتايدى) بولاشاعىن ويلاۋىمىز كەرەك. تولىققاندى ءبىلىم الۋى ءۇشىن بار مۇمكىندىكتى جاساۋعا ءتيىسپىز. تاۋەكەل دەپ كوشىپ كەلگەن ەكەنبىز، ارتقا جالتاقتاۋدىڭ ەش رەتى جوق. تەك قانا، الدىعا قاراۋ كەرەك.
توقتار. ماما، قاشان بولسا، كەلىنىڭىزدى جاقتاپ شىعا كەلەسىز. ءوزىڭىز ويلاڭىزشى، مەن مىنا قالادا نە جۇمىس ىستەيمىن؟ ءيا، قالادا جۇمىس كوپ دەيتىن شىعارسىزدار. ءبىراق، مەنىڭ ونداي جالدامالى جۇمىستارعا قىرىم جوق قوي. نەگە ويلامايسىزدار سونى. مەن تاۋەلسىز جۇرگەن اداممىن. ەشكىمگە باعىنعىم كەلمەيدى.
سارقىت. توقتار، اۋىزدى قۋ شوپپەن سۇرتكەننەن پايدا جوق. ءبىر ءمانىسى بولار. انا بالدىزىڭ اكىمبەك قالادا جۇرگەلى ءبىراز جىلدىڭ ءجۇزى بولدى. مۇمكىن، سوعان قولقا سالارمىز. ىڭعايلى جۇمىس تابۋعا كومەكتەسىپ قالار.
توقتار. پا، شىركىن! كومەكتەسەتىن ادامدى تاپقان ەكەنسىڭ. كوڭىلىڭە كەلسە دە ايتايىن. سايدا سانى، قۇمدا ءىزى جوق، جەل ۇشىرعان قاڭباقتاي، سول ءدۇبارا ىنىڭنەن قانداي ءۇمىت كۇتپەكسىڭ؟ ءار نەنىڭ باسىن ءبىر شالىپ، جىندى كوبەلەكتەي سەندەلىپ جۇرگەن بىرەۋ عوي. جو، جوق. ونى اتاي كورمە.
كۇلان اپا. قوي، ولاي دەمە توقتارجان. ۇيات بولادى.
پاۋزا.
سارقىت. مەن بارىنە دە دايىنمىن. قانداي جۇمىس بولسا دا ىستەيمىن. مۇمكىن، ەدەن جۋارمىن؛ نە بولماسا، دۇكەندە ساتۋشى؛ ايتپەسە، كوندۋكتور بولارمىن. قالاي بولسا دا جۇمىس تابۋىم كەرەك. (ويلانىپ) ايتپاقشى، ەسىمە ەندى ءتۇستى. بانكتە ءبىز ىستەۋگە ىلايىقتى جاپ- جاقسى جۇمىس بار دەپ ەستىپ ەدىم.
توقتار. (قۋانىپ) ول قانداي جۇمىس؟
سارقىت. (قۋلانا كۇلىپ) ايتسام با ەكەن، ايتپاسام با ەكەن. جارايدى ايتا سالايىنشى. بانكتە بايلار ميلليونداپ اقشا ساناعاندا، ساۋساعى قۇرعاپ كەتپەس ءۇشىن ءتىلىڭدى شىعارىپ تۇرادى ەكەنسىڭ. سول ءۇشىن ساعان اقشا تولەيدى. بار بولعانى سول. راحات ەمەس پە؟ !
توقتار. ءاي، سەن دە ايتاسىڭ- اۋ!
(كۇلان اجە ۇشەۋى قوسىلا كۇلەدى)
كۇلان اجە. مىنە، وسىلاي جايراڭداپ جۇرىڭدەرشى قۇلىندارىم! قۇدايىم شىر ەتكەن پەندەسىن، قۇر ەتپەيدى. ءبىزدىڭ قالاعا كوشىپ كەلۋىمىز دە كەزدەيسوقتىق ەمەس. ماعان مىنانداي وي كەلىپ تۇر. سەندەر قالاي ويلايسىڭدار ؟
ەكەۋى بىردەي. قانداي وي؟
كۇلان اجە. مەنىڭ ەسكى تىگىن ماشينكام بار ەمەس پە؟
ەكەۋى بىردەي. ءيا، سوسىن؟
كۇلان اجە. سول ءبىزدىڭ قاجەتىمىزگە جارايدى.
ەكەۋى بىردەي. قالايشا؟
كۇلان اجە. ال، ەندى تىڭداڭدار. ءقازىر ءبىزدىڭ قوعامدا قازاقي زاتتارعا سۇرانىس ءجۇرىپ تۇر. مىنا جامان كەمپىردىڭ اتاقتى ىسمەر ەكەنىن ۇمىتپاڭدار. (كۇلەدى) مەن كوزدىڭ جاۋىن الار ءارتۇرلى توقىمالار توقيىن، قازاقي ويۋ- ورنەكپەن بەزەندىرىلگەن جاساۋ- جابدىق دايىندايىن. سولاردى ساۋداعا سالايىق. ويىم قالاي؟
ەكەۋى بىردەي. تابىلعان اقىل!
ءاليحان. مەنىڭ اجەم مىقتى.
توقتار. تاماشا.
سارقىت. (كۇلان اجەنىڭ ساۋساعىنان سۇيەدى) ءسىزدىڭ التىن ساۋساقتارىڭىزدان اينالدىم.
كۇلان اجە. قۇدايعا شۇكىر. وتقا قاراپ وتىرعان جوقپىز. قالتامىزدا ازىن- اۋلاق تيىن- تەبەنىمىز بەر. سول اقشانى مۇمكىندىگىنشە قاجەتىمىزگە جاراتايىق. سەندەر ەرتەڭنەن قالماي، باراحولكادان جالعا الاتىن ىڭعايلى دۇكەن ىزدەڭدەر. سوسىن تاۋەكەل دەپ باعىمىزدى سىناپ كورەيىك.
توقتار. جارايدى ايتقانىڭىز بولسىن. بۇل ويىڭىز ميعا قونادى. ەرتەڭنەن باستاپ جاتپاي- تۇرماي جۇگىرەيىن.
سارقىت. اپا، ءسىزدىڭ وسىلاي اقىل- كەڭەسىڭىزدى بەرىپ، ورتامىزدا جۇرگەنىڭىز قانداي جاقسى، قۇدايىم سىزگە كۇش- قۋات بەرسىن!
كۇلان اجە. ايتقانىڭ كەلسىن اينالايىن. ايتپاقشى مەن سول تىگىن ماشينەمدى رەتتەيىن. اۋىلدان الا كەلگەنىم قانداي جاقسى بولعان. (شىعىپ كەتەدى)
سارقىت. ءاليحان، بەرى كەلشى. (ۇستىنە قاراپ) مىنا كيىمىڭ دە ەسكىرىپتى- اۋ. ساعان دا ءدۇرىستاپ كوڭىل بولە الماي ءجۇرمىز. كەشىرشى قۇلىنىم.
ءاليحان. (جىميىپ) وقاسى جوق ماما. ەڭ باستىسى تازا عوي.
(كۇلان اجە تىگىن ماشينكاسىن كوتەرىپ كەلەدى)
كۇلان اجە. مىنە، تىگىن ماشينكام . كونەنىڭ كوزىندەي بولىپ، وزىممەن بىرگە كەلە جاتىر جارىقتىق.
سارقىت. (كۇلەدى) پا! اپا، نەمەرەڭىز سياقتى قۇشاقتاپ الىپسىز عوي.
ءاليحان. ءسىزدى دە اكەم قۇشاقتايدى عوي.
توقتار. قوي، ەي. (كۇلكى)
كۇلان اپا. (بۇرتيىپ ماشينكاسىن ايالاي ۇستاپ) مۇنى ءويتىپ كۇلكىگە اينالدىرۋعا بولمايدى. بۇل دەگەن وسى ءاليحانىمىنىڭ ىرىزدىق- نەسىبەسى ەمەس پە؟
سارقىت. (جارقىلداي كۇلىپ اپاسىن قۇشاقتايدى) اپاتاي، ءجاي ازىلدەگەنىم عوي. مۇنىمەن سوسىن اينالىساسىز. (ماشينكانى الىپ جەرگە قويادى) ءبىرىنشى كەزەكتە، ءبىزدى تىعىرىقتان شىعارعانىڭىز ءۇشىن، داستارقان ءجايىپ اتاپ ءوتۋىمىز كەرەك. (توقتارعا سىلىلا سويلەپ) وتاعاسى، ءسىز بارىپ دۇكەننەن داستارقانعا قويار ونى- مۇنى اكەلسەڭىز نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى.
توقتار. قاباعىمىز اشىلىپ داستارقاندا وتىرماعالى دا ءبىراز بوپتى. (اندەتە) دەگەنىڭىز بولسىن مادااام. (ەسىككە قاراي بەتتەيدى)
ءاليحان. اكە، اكە.. . بولدى ەشتەڭە ەمەس.. .
توقتار. ءا، ءتۇسىندىم. سەنىڭ «كيندەر سيۋرپريز» جەگىڭ كەپ تۇر ەكەن عوي. (شىعىپ كەتەدى)
سارقىت. ء(اليحانعا قاراپ كۇلەدى) قاراي كور، مىنانى.
كۇلان اجە. قوشاقانىم سول. (قۇشاقتايدى)
2 كورىنىس
دۇكەن. توقتار مەن سارقىت كىلەنتتىڭ كوپتىگىنەن ۇلگىرمەي شاپقىلاپ ءجۇر.
كىلەنتتەردىڭ ساۋدالاسقان ابىر- سابىر داۋىستارى.
جالدامالى پاتەردىڭ ءبىر بولمەسىنە جاساقتالعان تىگىنحانا. كۇلان اجەنىڭ قولىنان شىققان كوزدىڭ جاۋىن الار الۋان ءتۇرلى كورپە- كونشەك، جاساۋ- جابدىقتار. ىبىرسىعان ماتانىڭ قيقىمدارى شاشىلىپ جاتىر. ماڭدايداعى تەرىن ءسۇرتىپ تاستاپ، كۇلان اجە قىزۋ جۇمىس ۇستىندە. سىرتتان سارقىت كىرەدى.
سارقىت. اپاتاي شارشايتىن بولدىڭىز- اۋ. (قۇراق كورپەنى الىپ قارايدى) مىناۋ قانداي ادەمى! .. .كىشكەنە دام الىپ الساڭىزشى.
كۇلان اجە. ۋايىمداما كەلىنجان. ەشتەڭە ەتپەيدى. الدىمىزدا قىرۋار جۇمىس تۇر. كەلگەن تاپسىرىستاردى ۋاقىتىندا دايىنداماساق، كىلەنتتەردىڭ سەنىمىنەن ايىرىلامىز.
سارقىت. ايتقانىڭىز دۇرىس- اق. سوندا دا دەنساۋلىق ماڭىزدى عوي اپا. نە مەنىڭ قولىمنان كەلەتىن شارۋا ەمەس. سۇرانىس مۇنشاما كوپ بولادى دەپ ويلاماپتىم. مۇمكىن، ءسىزدىڭ قاسىڭىزعا ءبىر كومەكشى الارمىز.
كۇلان اپا. كومەكشى دەيسىڭ بە؟ ول ويىڭ دۇرىس ەكەن. ءبىراق، ول قۇرعىرىڭ تابىلا قويار ما؟ ءقازىر قازاقي ويۋ- ورنەكپەن اينالىسىتىن ادام از قالدى عوي.
سارقىت. ىزدەسەك تابىلىپ قالار.
كۇلان اپا. ايتپاقشى، اۋىلداعى كورشى جامال اپاڭدى بىلەسىڭ عوي.
سارقىت. ءيا، بىلەمىن.
كۇلان اپا. بىلسەڭ سول اپاڭ ون قولىنان ونەر تامعان ناعىز شەبەر. سول كىسىنى نەگە شاقىرماسقا. تەگىن ىستەمەيدى، اقشاسىن بەرەمىز. ءبىر جاعى ماعان دە جاقسى شۇيىركەلەسكەنگە.
سارقىت قارقىلداپ كۇلەدى.
كۇلان اپا. كۇلەتىن نەسى بار ەكەن؟ ودان ارتىقتى تاپپايسىڭ.
سارقىت. اپا- اۋ، قىزىقسىز. جامال اپا بالا- شاعاسىنان ءبولىنىپ كەلە قويار دەيمىسىز وسىندا.
كۇلان اپا. (تاڭعالىپ) وندا ءتىپتى جاقسى. بالا- شاعاسىمەن تۇگەل كوشىرىپ الايىق وسىندا.. .(جان- جاعىنا قاراپ كۇلەدى) ءاي، الجىعان باسىم- اي! بۇل اۋىل ەمەس، قالا ەدى عوي. جو، جوق مۇنىم ءبىر قيسىنسىز شارۋا ەكەن.
سارقىت. ءاي، اڭعال اپام- اي! ايتاسىز- اۋ ءسىز دە. وقۋ ءبىتىرىپ، جۇمىسسىز جۇرگەن ديزاينەرلەردىڭ اراسىنان دا تابىلىپ قالار ىزدەگەن ادامىمىز. مىندەتتى تۇردە سىزگە كومەكشى كەرەك. جارايدى، ونىڭ ءبىر ءمانىسى بولار. (ورىنىنان تۇرىپ، الىپ كەلەدى) ايتپاقشى، اپا مىنا ورامالدى سىزگە الدىم. جۇمىسىڭىزدى قويا تۇرىڭىز دا، كانە تاعىپ كورىڭىزشى.
كۇلان اجە. (ورامالدى تاعىپ، ريزا بولىپ) وي، مۇنى نەسىنە الدىڭ. وركەنىڭ ءوسسىن شىراعىم(سارقىتتىڭ ماڭدايىنان سۇيەدى) .
سارقىت. ءبارى دە ءسىزدىڭ ارقاڭىز عوي اپاتاي! ءسىز بولماعاندا كۇيىمىز نە بولار ەدى؟ قۇداي ءبىلسىن. ىلعي دا وسىلاي جادىراپ- جايناپ ءجۇرىڭىزشى. (قۇشاقتايدى) (وسى كەزدە مەكتەپتەن ءاليحان كەلەدى دە، اجەسىنە تالاسادى) .
ءاليحان. ماما جىبەرىڭىزشى. بۇل مەنىڭ اجەم عوي. (ەكەۋى قوسىلا كۇلەدى)
سارقىت. قاراي كور، مىنا تەنتەكتى. مىنە، ماعان قاراشى ساعان نە اكەلدىم.
ءاليحان. و، جاڭا كراسوۆكا! راحمەت ماما. (كيىپ الىپ، ارى- بەرى جۇگىرەدى)
سارقىت. اپا، بۇگىنگى كەشكى استى ءدامحانادان ىشە سالساق قالاي قارايسىز؟ اۋارايى دا سونداي تاماشا ەكەن! توقتاردى جولدان الا سالامىز.
كۇلان اجە. قالاۋىڭ ءبىلسىن، اينالايىن!
ءاليحان. ۋرااا! گريل جەيتىن بولدىم گريل. (جۇگىرە جونەلەدى)
3 كورىنىس
تىگىنحانا. توقتار مەن سارقىت ەلىكتىڭ لاعىنداي كومەكشى قىز – ءجاۋدىردى كۇلان اجەگە تانىستىرىپ جاتىر.
سارقىت. اپا، مىنا قىز بۇدان بىلاي ءسىزدىڭ قولقاناتىڭىز بولادى. اتى – ءجاۋدىر. ماماندىعى – ديزاينەر.
توقتار. ماما، تالماي جۇمىس ىستەپ شارشادىڭىز. ەندى مىنە، جانىڭىزعا كومەكشى قىز كەلدى. كەم- كەتىگىن ءوزىڭىز تولىقتىرىپ، ۇيرەتىپ الاسىز عوي.
كۇلان اجە. كەل شىراعىم، مۇندا وتىرا عوي. (ۇيالا كەلىپ وتىرادى) تفا، تفا قانداي ادەمى بالاسىڭ ءوزىڭ!
ءجاۋدىر. راحمەت سىزگە.
كۇلان اجە. (اينالىپ- تولعانىپ) ءجاۋدىر دەگەن اتىڭ قانداي تاماشا! ەرجەتىپ تۇرعان ۇلىم بولسا، سەنى الىپ.. .
(سارقىت ءسوزىن بولەدى)
سارقىت. اپا، كەيىن سىرلاسىپ الاسىزدار. جۇمىس دەگەن شاشتان كوپ. ءبىز جۇرەيىك.
كۇلىن اجە. ءيا، ءيا بارا بەرىڭدەر اينالايىن.
توقتار. سارقىت سەن وسىندا قالىپ، داستارقان ءجايىپ، اپام مەن بىرگە وتىرىپ ءشاي ءىشىپ، دۇكەنگە اسىقپاي بارساڭ دا بولادى. ونسىز دا وندا ساتۋشى قىزدار بار ەمەس پە؟
سارقىت. توقتار، سەن قىزىق ادامسىڭ وسى. انا جاقتا جۇمىس دەگەن تاۋ- توبە بولىپ ءۇيىلىپ جاتسا، مەن وسىندا ىرعالىپ- جىرعالىپ ءشاي ءىشىپ وتىرايىن ەندى. قالاي اقىلعا سيادى ونىڭ. ءجۇر كەتەيىك.
كۇلان اجە. بىزگە قارايلاماڭدار. جۇمىستارىڭنان قالماڭدار اينالايىن.
سارقىت. اپا، تۇسىنەسىز عوي، مۇرىنىمىزعا سۋ جەتپەي ءجۇر. توقتار كەشە عانا ساۋدا دا اسا ماڭىزدى ارىپتەس بولاتىن سەرىكتەستەر تاۋىپتى ەكەن. سولار مەن سويلەسۋ كەرەك. اتى كىم ەدى الگىلىردىڭ؟
توقتار. كىم ەدى الگى؟ .. .وي ەسىمە تۇسپەي تۇرعانىن قاراشى، قۇرعىردىڭ. وي، اتى قيىن ەندى ولاردىڭ. قايتا- قايتا سۇراسام دا شاتاسا بەرەم.
سارقىت. بىرەۋى شىعىستىكى، بىرەۋى باتىستىكى دەپ ەدىڭ عوي.
توقتار. ءيا، سولاي. جارايدى اتتارى ماڭىزدى ەمەس قوي.
سارقىت. ءيا، ولاردىڭ اتتارىن قايتەمىز. ەڭ باستىسى، ءبىزدىڭ ساۋدامىزعا پايداسى تيسە بولدى ەمەس پە؟ !
توقتار. ولار ۇلكەن كاسىپكەر – ساۋدا دا ەركىن جۇزگەن اكۋلالار عوي. بىزگە ساۋىسقاننىڭ ساقتىعى قاجەت.
سارقىت. ەندى ءبارىبىر دۇكەنىمىزدى تارس بەكىتىپ، ءوز قازانىمىزدا ءوزىمىز عانا قايناي المايتىنىمىز دا شىندىق. ساۋداداعى ارىپتەستىك قارىم- قاتىناس دەگەندى دە ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك.
توقتار. سارقىت، بۇگىن سولارمەن كەزدەسۋگە ۋاعدالاسىپ ەدىك. قاس قىلعانداي، باسىم اۋىرىپ، كوڭىل- كۇيىم بولماي تۇر. كەزدەسۋگە سەن بارا سالشى.
سارقىت. نەگىزى ەركەك ادامنىڭ ءوزى سويلەسكەنى دۇرىس قوي. ايتسە دە، بار دەسەڭ بارايىن. ۋادەنى قالاي بۇزاماىز.
(كۇلان اجەمەن ءجاۋدىر ەكەۋى اڭگىمەلەسىپ وتىر. ال، بۇلار كەتۋگە ىڭعايلانعاندا، سىرتتان ءاليحان كىرەدى. ءاليحانعا نازار اۋدارمايدى. )
ءاليحان. ماما، توقتاي تۇرىڭىزشى.
سارقىت. نە بوپ قالدى؟
ءاليحان. كەشتە مەكتەپتە اتا- انالار جينالىسى بولادى.
سارقىت. امال قانشا، جۇمىسقا بايلانىستى بارا المايتىن بولىپ تۇرمىن. ۋاقىتىم بولعاندا كىرىپ شىعام عوي اپايلارىڭا. (توقتار ەكەۋى كەزدەسۋ تۋرالى سويلەسىپ، شىعىپ كەتەدى)
ءاليحان. (جىلامسىراپ اجەسىنە قاراي جۇگىرەدى) اجە، ماماما ۇرىسشى. مامام مەنىڭ ءتىلىمدى المايدى.
كۇلان اجە. جىلاما قۇلىنىم. ولار جۇمىس باستى بولىپ ءجۇر. ءتىلىڭدى الاتىن اجەڭ بار عوي. مەن- اق بارايىن. ايتپاقشا، مىناۋ ءجاۋدىر تاتەڭ. تانىسىپ قوي.
ءاليحان. (قولىن بەرىپ جىگىتتەرشە امانداسادى) ءاليحان.
(كۇلكى)
ءجاۋدىر. تانىسقانىما قۋانىشتىمىن بالاقاي.
ءاليحان. مەن بالاقاي ەمەسپىن. جىگىتپىن. كويلەگىڭىز ادەمى ەكەن.
ءجاۋدىر. كويلەگىم عانا ما؟
ءاليحان. ءيا، كويلەگىڭىز عانا ادەمى.
ءجاۋدىر. قاراي كور مىنانى.
ءاليحان. قىزداردى ماقتاماۋ كەرەك. ماقتاي قالساڭ، وزدەرىنشە بوپ كەتەدى عوي.
كۇلان اجە. تورەم مەنىڭ! (كۇلكى)
4 كورىنىس
تىگىنحانا. كۇلان اجە مەن ءجاۋدىر جۇمىستارىن ىستەپ، اڭگىمەلەسىپ وتىر.
كۇلان اجە. ء(جاۋدىردىڭ توق ماشينكاسىنا قاراپ) ءاي، تەحنيكا دەگەندى قويساڭشى.
ءجاۋدىر. ءيا، اجە ءقازىر تىگىنشىلەردىڭ ءبارى وسىنى قولدانادى.
كۇلان اجە. ءبىز ەندى كونەنىڭ ادامىمىز عوي. مىناۋىڭ قانشا زىرىلداعانمەن، وزىمە ەسكى ماشينكام ىستىق.
ءجاۋدىر. وي، اجە مىناۋ راحات ەمەس پە؟
كۇلان اجە. ءبىراق، ءوزىم قولدانا المايدى ەكەم. دەگەنمەن، وسى راحات نارسەلەر ءبىزدىڭ تۇبىمە جەتپەسە يگى ەدى.
ءجاۋدىر. تۇسىنبەدىم اجە؟
كۇلان اجە. ءجا، ونى قويشى. ءوزىڭ تۋرالى ايتشى.
ءجاۋدىر. ء(وڭى قۋارىپ) نە تۋرالى دەيسىز؟
كۇلان اجە. ءوزىڭ تۋرالى دەيمىن. قاي جەردە تۋىلدىڭ؟ اكە- شەشەڭ قانداي جۇمىسپەن اينالىسادى دەگەندەي.
ءجاۋدىر. ايتپاي- اق قويسام بولا ما اجە؟
كۇلان اجە. (تۇسىنبەي) جارايدى.. . اينالايىن. ايتقىڭ كەلمەسە ءوزىڭ بىلە عوي.
پاۋزا. ماشينكانىڭ سارتىلداعان دىبىسى.
ءجاۋدىر. اجە، رەنجىپ قالعان جوقسىڭ با؟
كۇلان اجە. جوق، شىراعىم. نەگە رەنجيىن. اجەلەپ قۇراق ۇشقانىڭا قاراپ، جاقىن تارتقانىم عوي.
ءجاۋدىر. سىزدەن نەسىن جاسىرايىن. جالعىز اعامانان باسقا ەشكىمىم جوق. مۇمكىن، اكەم دە ءتىرى شىعار. ءبىراق، مەن ءۇشىن ول ءولىنىڭ ساناتىندا.
كۇلان اجە. ە، قاراعىم. سولاي دە.. .
ءجاۋدىر. اعامنىڭ قايدا ەكەنىن دە بىلمەيمىن.
كۇلان اجە. (جۇمىسىن توقتاتىپ، تاڭعالا) قالايشا؟
ءجاۋدىر. اجە، ول ۇزاق اڭگىمە.. .
كۇلان اجە. ە.. .
ءجاۋدىر. بالالار ۇيىندەگى جاڭىل اپايدىڭ ايتۋىنشا: مەن ەكى جاس، اعام جەتى جاسقا تولعاندا اكەم مەن شەشەم اجىراسىپتى. ء«بىز سەندەردى زورلاپ تاڭعان جوقپىز. بايعا ءوز ەركىڭمەن شىققانسىڭ. اۋلەتىمىزدىڭ ابىرويىن اياققا تاپتادىڭ» دەپ ات كەكىلىن كەسىسكەن تۋىستارىنان ەش قايىر بولماپتى. ءقايتسىن، بايقۇس انام ءبىزدى اسىراۋ ءۇشىن وسى قالاعا كەلىپ، جالدانىپ جۇمىس ىستەپتى. شىنىمدى ايتسام، انامنىڭ ءتۇرى دە ەسىمدە جوق. تەك قانا، ىلعي دا ۇستىنەن تاستامايتىن رەڭى وشكىندەگەن سارى كويلەگى عانا جادىمدا قالىپتى. ءسويتىپ، ەكى جىلدان سوڭ انام اتى جامان اۋىرۋعا دۋشار بولعانىن بىلەدى. ءبىز ءۇشىن كۇنى- ءتۇنى ەڭبەك ەتىپ، دەنساۋلىعىنا ءمان بەرمەگەن عوي. سودان ايىقپاس كەسەلدىڭ الىپ تۇسەر كۇنى جاقىنداعىنىن سەزەدى دە، بارار جەر، باسار تاۋى قالماي، شاراسى تاۋسىلعان انام كوزىنىڭ ءتىرى كەزىندە اعام ەكەۋمىزدى بالالار ۇيىنە تاپسىرىپتى.
كۇلان اجە. (تولقىپ) قۇداي- اي.. . ءقايتسىن ەندى بەيشارا.
ءجاۋدىر. ءبىزدى تاستاپ بارا جاتىپ، ەڭىرەگەندە ەتەگى جاسقا تولىپتى.. . «ەرتەڭ تاعى كەلەم» دەپ كەتكەنىمەن، سول كەتكەننەن ءقايتىپ ورالماپتى.. ء.(وزىن قانشا مىقىت ۇستاعانىمەن، وسىنى ايتقاندا كوزىنەن ءبىر تاشى جاس ءۇزىلىپ ءتۇستى. )
كۇلان اجە. (تولقىپ ءجاۋدىردى قۇشاقتايدى) جارىعىم- اي! جازمىش قوي ەندى.
ءجاۋدىر. (كوز جاسىنا ەرىك بەرەدى) سولاي اجە.. .مەن تۇلدىر جەتىممىن.
كۇلان اجە. (جاسىن ءسۇرتىپ) جىلاما، اينالايىن قىزىم. قۋانىش تا، قايعى دا وتپەلى نارسە عوي.
ءجاۋدىر. قاسىمدا ءسىز تۇرعان سوڭ جىلاعانىم عوي اجە. مەيىرىمگە شولدەگەن جىلاۋىق كوڭىل عوي مەنىكى.
كۇلان اجە. باسە، كوزىڭ كۇلىپ تۇرعانىمەن، ار جاعىندا كىرەۋكەلەنىپ مۇڭ تۇراتىنىن بايقاپ ەدىم.
ءجاۋدىر. قايعىنى كۇلكىمەن جاسىرۋ نەتكەن ايانىشتى ەدى.
كۇلان اجە. سودان كەيىنگى ومىرلەرىڭ نە بولدى؟
ءجاۋدىر. (كۇرسىنىپ) بالالار ۇيىندەگى ءۇش ايدان سوڭ، نەگە ەكەنىن قايدام، اعامدى باسقا قالاداعى بالالار ۇيىنە اۋىستىردى. ءسويتىپ، مەن ەڭ سوڭعى قۋانىشىمنان ايىرىلدىم.
كۇلان اجە. اعاڭ كەيىن ىزدەپ كەلمەدى مە؟
ءجاۋدىر. جوق.. . مۇلدە.. . ىزدەپ كەلمەدى. شاماسى وعان قارىنداستىڭ كەرەك بولماعانى دا. ايتسە دە، مەن ونى ىزدەدىم. ءبىراق، تاپپادىم.
كۇلان اجە. ءقازىر كورسەڭ تانيسىڭ با ءوزىن؟
ءجاۋدىر. قايدان تانيىن اجە. ودان بەرى ون بەس جىلداي ۋاقىت ءوتتى ەمەس پە؟
كۇلان اجە. ە، اللا- اي دەشى! كىم بىلەدى؟ ءبىر كۇنى ىزدەپ كەلەتىن دە شىعار.
ءجاۋدىر. جارىقتىق انام ءبىزدىڭ كەيىنگى تاعدىرىمىزدان الاڭداعان بولۋى كەرەك. ەكى قۇلىنىم ءبىر- بىرىنەن اداسىپ قالماسىن دەپ، بالالار ۇيىنە ءبىز تۋرالى: بويىمىزداعى ەرەكشە بەلگىلەر ءجايىندا حات جازىپ قالدىرىپتى. سوسىن، اعام ەكەۋمىزگە ەكى سۋرەت تاستاپتى. (سومكەسىنەن ەسكى سۋرەتتى الادى) مىنە، مىناۋ ءبىزدىڭ اناممەن تۇسكەن سۋرەتىمىز ەكەن.
كۇلان اجە. (سۋرەتتى كورىپ) ە، جارىقتىق بادەندى- اق بولعان ەكەن- اۋ. سۇلۋلىعىڭ اناڭا تارتىپتى. وسىنداي ايداي جارىمەن بالا- شاعاسىن تاستاپ كەتكەن قانداي عانا قارا جۇرەك ەكەن دەشى.
(سىرتتان ەكى قارتينا كوتەرىپ، توقتار، سارقىت، اكىمبەك، ءاليحان سويلەسىپ كىرىپ كەلە جاتىر. )
توقتار. سەن سولارمەن سوڭعى كەزدە ءجيى كەزدەسەتىن بولىڭ، ءا؟
سارقىت. ەشكىم ويناپ جۇرگەن جوق. ارىپتەستىك قارىم- قاتىناس، ساۋدا جايىمەن شاپقىلاپ جۇرگەن جوقپىن با؟
ءجاۋدىر. (يەگىمەن اكىمبەكتى كورسەتىپ) وسى ءبىر اعا ماعان مۇلدە ۇنامايدى.
كۇلان اجە. (ازىلدەي) ساعان ۇناماسا، قۋىپ جىبەرەيىن وندا. (كۇلكى)
سارقىت. (جاقتىرماي) اپا، جۇمىس قايدا؟ مىنا وتىرىستارىڭىزعا جول بولسىن.
كۇلان اپا. كەلىن شىراق، شامامىزدىڭ كەلگەنىنشە ىستەپ جاتىرمىز.
سارقىت. اپا، تاپسىرىس دەگەن بىلاي. (بارماعىمەن تاماعىن سىزىپ كورسەتەدى) جۇمىس- اقشا، جۇمىس- اقشا.
اكىمبەك. قۇداعي قالايسىز؟ ء(جاۋدىردىڭ تىككەن زاتتارىن كورگەن بولىپ، سۇيكەنە) قارىنداس كاك دەلا؟ ء(جاۋدىر قاباعىن شىتىپ، ورىنىنان تۇرىپ كەتەدى)
كۇلان اجە. (توقتاردىڭ قولىنداعى كارتيناعا قاراپ) بالام قولىڭداعى نە زات؟
توقتار. مىنە كورسەتەيىن. بەرى كەلىڭىز. (كۇلان اجە كەلەسى بولمەگە بارادى) الگى ساۋداداعى ارىپتەستەردىڭ سارقىتقا سيعا بەرگەن كارتينالارى ەكەن. (كورسەتەدى)
كۇلان اجە. (شوشىپ) ويباي، مىناۋ ايداھار مەن ايۋ عوي. ءباتشاعارلاردىڭ ءتۇرى قانداي قورقىنىشتى ەدى.
توقتار. ءتۇرىن بىلمەدىم. سالعان سۋرەتشى شەبەر- اق ەكەن.
سارقىت. ءيباي، نەسى بار؟ ءاپ- ادەمى. دوستىق كوڭىلمەن سيعا بەردى. ونىڭ ۇستىنە قاشانعى قازاقي زاتتار ساتپاقپىز. ولاردىڭ دا تاۋارىن كورەيىك اينالىمعا شىعارىپ. سوندىقتان ولاردىڭ قولىن كەرى قاعا المايميز. تورىمىزگە جارقىراتىپ ءىلىپ قويايىق مۇنى. ۇيىمىزگە نۇرىن شاشىپ، اجارلاندىرىپ تۇرسىن.
كۇلان اجە. كەلىن وسىنى ىلمەي- اق قويساڭ قايتەدى. كوڭىلىمە قونىپ تۇرعان جوق. جىلقى ياكي قاسقىر بولسا ءبىر ءسارى. مىناۋىڭ ەندى.. .
سارقىت. دانەڭە ەتپەيدى. سۋرەت تە تۇرعان ەشتەڭە جوق. توقتار، قانە ماعان كومەكتەس ءىلىپ قويايىق. (سۋرەتتى ىلە باستايدى)
كۇلان اجە. تورگە ەمەس، باسقا جەرگە ىلسەڭدەر دە بولۋشى ەدى. دەگەنمەن، وزدەرىڭ بىلەسىڭدەر عوي. (كوڭىلسىز وتىرعان ءاليحانعا قاراپ) ءاي، تورەم ساعان نە بولدى؟
ءاليحان. ونى مامامنان سۇرا. (سارقىت الايا قارايدى)
توقتار. ءاي، بالامىسىڭ دەگەن.
ءاليحان. (جاڭا ءۇش دوڭگەلەكتى ۆەليكتى كورسەتىپ) مەن ەكى دوڭگەلەكتى ۆەليك الام دەسەم، مامام مىنانى الىپ بەردى.
سارقىت. ول قىمبات قوي. دالادا جاتقان قارىنبايدىڭ قازىناسى جوق. وسىعان دە شۇكىر دە.
ءاليحان. (ۆەليكتى تەبەدى) ماعان مىنانىڭ كەرەگى جوق.
سارقىت. (شاپالاقپەن تارتادى) ءما، ەندەشە ساعان كەرەگى وسى بولسا. وڭباعان.
(اجەسى اراشاعا ءتۇسىپ جىلاعان نەمەرەسىن قۇشاقتاي الادى)
كۇلان اجە. اينالايىن، كەلىنجان ۇرماي- اق، سوزبەن تۇسىندىرۋگە بولادى ەمەس پە؟
سارقىت. (بۇرقىلداپ) ۇرام با؟ ءپىسىرىپ جەيم بە؟ ءوزىم بىلەم. بالا مەنىكى ارالاسپاڭىز.
توقتار. (داۋىسىن سوزىپ) قوي، ەي سارقىت. قوي، قوي.
ءاليحان. مەن سەنىڭ ەمەس، اجەمنىڭ بالاسىمىن (اجەسىنىڭ قۇشاعىنا تىعىلادى)
سارقىت. ء(اليحاندى وزىنە قاراي جۇلقىلاپ تارتادى) قاراي كور مۇنى. كەل دەيمىن بەرى.
كۇلان اجە. ء(اليحاندى قۇشاعىنا تىعىپ) كەلىنجان بۇل ءالى بالا عوي. اشۋى تاراعان سوڭ ءوزى- اق كەلەدى. ء(اليحانعا قاراپ) جۇرە عوي. سول ەكى دوڭگەلەكتىڭدى مەن- اق الىپ بەرەيىن. پەنسيامنىڭ دا تۇسەتىن ۋاقىتى جاقىندادى. (شىعىپ كەتەدى)
سارقىت. (كۇيىپ- ءپىسىپ) مىنە، بالانى ابدەن ەركەلەتىپ، وبەكتەپ جامان ۇيرەتتى. ءوز اناسىنا ءتىل قايتارۋ دەگەن ماسقارا ەمەس پە؟ ماسقارا.
توقتار. (داۋىسىن سوزىپ) قوي، ەي سارقىت. قوي، قوي. (سارقىت الايا ءبىر قارايدى دا وتىرا كەتەدى)
كەلەسى بولمەدە اكىمبەك پەن ءجاۋدىر.
اكىمبەك. ء(جاۋدىردىڭ شاشىنان سيپاپ) پا، شىركىن! سەنىڭ وسى قولاڭ شاشىڭ ءۇشىن اق ولۋگە بولادى.
ءجاۋدىر. (قولىن قاعىپ جىبەرەدى) اۋلاق ءجۇرىڭىز مەنەن.
اكىمبەك. (ارى- بەرى ءجۇرىپ، قىرىنداي سويلەيدى) ءيا، مەن سەن سياقتى مىنەزدى قىزداردى ۇناتام. كۇننىڭ كوزىن بۇلىت جاسىرىپ، قاشانعى تۇرار دەيسىڭ. سولاي ەمەس پە سۇلۋ بيكەش.
ءجاۋدىر. ول ماڭگى سەيىلمەيتىن بۇلت. دامەلەنبەڭىز.
اكىمبەك. (ارتىستەرشە وبرازعا كىرىپ) اينالايىن، ءجاۋدىر جان. كۇنىم دەيىن سەنى، ايىم دەيىن سەنى قونشى قولىما، جانىم قۇربان جولىڭا. (سالماقتى كەيىپكە ەنىپ) مەن ساعان شىنىمەن جۇرەك ءسوزىمدى ايتىپ تۇرمىن. قولىمدى كەرى قاقپاساڭ ءقالاۋىڭنىڭ ءبارى بولادى.
ءجاۋدىر. جۇمىسىما كەدەرگى جاساپ تۇرسىز. مازالاماڭىزشى مەنى.
اكىمبەك. مەنىڭ نازىك جۇرەگىمدى ولاي جارالاماشى ءجاۋدىرجان. مەن وسىندا تەك قانا سەنى كورۋ ءۇشىن.. .(وسى كەزدە كۇلان اجە نەمەرەسىمەن بولمەگە كىرەدى. كۇلان اجە الايا ءبىر قارايدى) جارايدى وندا ءجاۋدىر قانداي ماتا دەدىڭ؟ كەلەسى جولى الا كەلەيىن. (كەتەدى)
ءجاۋدىر. ءسىزدىڭ كەلگەنىڭىز قانداي جاقسى بولدى. ءوزى ءبىر قىزىق ادام تەگى.
سارقىت. اكپەسىنىڭ جاعدايى كىشكەنە جاقسى بولا قاپ ەدى، ءوزى تۋىسقانشىل بولا قالدى عوي سوڭعى كەزدە.
ءاليحان. اجە، سىزدە قىزىقسىز. مامام سىزگە داۋىس كوتەرگەندە ءسىز نەگە ۇندەمەيسىز؟ جوق، مامامنان قورقاسىز با؟
كۇلان اجە. ءاي، تەنتەگىم- اي. ماماڭ شارشاپ ءجۇر عوي. تۇسىنىستىكپەن قارايىق. قۇدايىم بەرەكەمىزدەن اجىراتپاسىن. شاڭىراعىمىز تىنىش بولسىن.
ءاليحان. ءجاۋدىر تاتە، سىزگە اجەم ۇيرەتكەن ولەڭدى ايتىپ بەرەيىن بە؟
ءجاۋدىر. ايتا عوي.
ءاليحان. الاش تۋى استىندا، كۇن سونگەنشە سونبەيمىز. ەندى الاشتى ەشكىمنىڭ، قورلىعىنا بەرمەيمىز. (ەكەۋى ءاليحانعا ريزا پىشىندە قاراپ تۇرادى)
5 كورىنىس
سارقىت پەن اكىمبەكتىڭ اڭگىمەسى. ەسىكتىڭ الدىنداعى قالتارىس.
سارقىت. وسى ساعان اقىل قاشان كىرەر ەكەن. بولاشاعىڭدى ويلايتىن كەزىڭ كەلدى. ال، سەنىڭ ءجۇرىسىڭ مىناۋ سەندەلىپ.
اكىمبەك. (ۇستىنە قونعان ماسانى ۇرىپ) ءجاي جۇرگەن جوقپىن اپكەتاي. ءوزىمنىڭ ەرتەڭگە جوسپارىم بار.
سارقىت. وي، سەنىڭ جوسپارىڭا بەرەكە بەرسىن. اقشا شاشقاننان باسقانى بىلمەيسىڭ. الدىندا مەنەن العان اقشا قايدا؟
اكىمبەك. وللاحي- بيللاحي. وسى جولى ءسوزسىز جەر الامىن. سويلەسىپ تە قويدىم.
سارقىت. (تۇيىنشەكتەلگەن زات بەرەدى) ەشكىم جوق پا؟ (جان- جاعىنا قاراپ) ءما، مىنانى ال. ىشىندە قوماقتى قاراجات بار. ءسوزسىز جەر الاتىن بول. باسپانا تۇرعىزىپ، ءۇي بولۋدى ويلا.
اكىمبەك. (اپكەسىنىڭ قولىن ءسۇيىپ) ۇيلەنۋ قاشپايدى. ءۇي بولسا، قىزدار ءوزى- اق كەلمەي مە؟ (داۋىسىن قۇبىلتىپ) سىزدەن باسقا ەشكىم مەنى باۋىرىم دەپ ويلامايدى. (ماسالارعا) وي، مىنالاردىڭ قورلىعى- اي. سىزگە ەكى دۇنيەدە قارىزدارمىن اپكەتاي.
سارقىت. ايتقان ءسوزىمدى ۇمىتپا. بار ەندى. بىرەۋ- مىرەۋ كورىپ قالماسىن.
اكىمبەك. ايتقانىڭدى ەكى ەتپەيمىن اپكەتاي. (كەتەدى)
(سارقىت ۇيگە كىرگەندە، كۇلان اجە كۇتىپ وتىر ەدى)
سارقىت. (ۇرلىعى اشىلعانداي سەلىك ەتىپ) ءۇي، ءبارىڭىز جينالىپ قالىپسىزدار عوي.
كۇلان اجە. كەلىن شىراق، وزىڭمەن اقىلداساتىن شارۋا بولىپ تۇر.
سارقىت. (فۋتبول كورىپ جاتقان توقتارعا قاراپ) مەنى كۇتپەي- اق، شارۋاڭىزدى بالاڭىزعا ايتا بەرمەدىڭىز بە؟ (اجەسىنىڭ جانىندا وتىرعان ءاليحانعا) كەل، مەنىڭ قاسىما كەلشى بالام. (ول باسىن ءشايقايدى)
كۇلان اجە. سوندا دا ءبارىمىز بىرگە وتىرىپ، اقىلداسايىق دەپ ويلادىم،
سارقىت. (ەلەۋسىز) ءيا، قۇلاعىم سىزدە. ايتا بەرىڭىز.
كۇلان اجە. ايتسام بىلاي، بۇگىن ماعان مارھۇم اتاڭنىڭ باۋىرلارى ءشۇيىنشى سۇراپ، ءوز رۋلارىنىڭ شەجىرەسىن شىعارعالى جاتقانىن ايتتى. جەتى اتاسىن بىلگەن ۇل جەتى جۇرتتىڭ قامىن جەر دەگەن. شەجىرە دەگەن ەرتەڭگى ۇرپاق ءۇشىن، مىنە، ء(اليحاناعا قاراپ) مىنالار ءۇشىن كەرەك قوي. ولار مەنەن ەشتەڭە سۇراعان جوق. ايتسە دە، اتاڭ مارھۇم كوزى تىرىسىندە سول رۋدىڭ سيلى اقساقالى بولعانىن ءوزىڭ بىلەسىڭ. شالىمنىڭ ارۋاعىن سيلاپ، ازان- اۋلاق تيىن- تەبەن قوسسام با دەگەن ويىم بار ەدى كەلىنجان. ايتايىن دەگەنىم وسى.
پاۋزا. (وسى كەزدە توقتار «گول» دەپ جىن ۇرعانداي سەكىرىپ تۇرادى دا، جان- جاعىنا ىرجيا قاراپ، قايتادان شالجيىپ جاتادى)
سارقىت. اپا، ايتقانىڭىز ءجون. امال قانشا، اقشانىڭ ءبارىن تاۋارعا سالىپ تاستاپ ەدىك.
كۇلان اجە. (داۋىسى دىرىلدەپ) ەندى.. . كەلىن- اۋ، كوپ اقشا ەمەس قوي.
سارقىت. ء(اميانىن كورسەتىپ) اپا، مىناعان قاراڭىزشى كوك تيىن دا بولماي تۇر.
كۇلان اجە. (ورىنىنان تۇرىپ) جارايدى، كەلىن شىراق. تاعى بىردە رەتى بوپ قالار. مەن بارىپ دەمالايىن.
ءاليحان. (سەكىرىپ تۇرىپ، اكەسىن جۇلقىلايدى) اكە، ماماما ايتشى. اجەمە اقشا بەرسىن.
توقتار. (باسىن كوتەرمەگەن قالپى داۋىسىن سوزىپ) اقشا بەر ەي، ماماسى. نەگە بەرمەيسىڭ؟
(بۇل كەزدە كۇلان اجە شىعىپ كەتكەن ەدى. )
ءاليحان. (كىجىنىپ) وي، سەندەردى جەك كورەم. (اجەسىنىڭ ارتىنان كەتەدى)
(اجەس بولمەسىندە شالىنىڭ سۋرەتىنە قاراپ وتىر)
كۇلان اجە. مەنى كەشىرگەيسىڭ وتاعاسى. ارۋاعىڭنىڭ الدىندا ايىپتىمىن. ءيا، كەلىن- بالامدى جازعىرمايمىن. بارىنە ءوزىم كىنالىمىن. ايتسە دە، قارتايعاندا كەلىن- بالاعا جالتاقتاعان قيىن ەكەن. سونى ءبىلىپ، ومىردەن ەرتە كەتتىڭ بە؟ كىم ءبىلسىن.
(وسى كەزدە ءاليحان كىرەدى)
ءاليحان. (اجەسىن ارتىنان كەلىپ، قۇشاقتايدى) اجەتاي، جىلاعانسىڭ با نە؟ كوزىڭ سۋ عوي.
كۇلان اجە. جوق، ا. ق ۇلىنىم، نەگە جىلايىن. بالالار عانا جىلايدى.
ءاليحان. ءسىز دە ءبىر بالاسىز عوي، مەن ءۇشىن.
كۇلان اجە. تورەم مەنىڭ. سەن امان بولشى. ايتەۋىر.
ءاليحان. اجە، وسى كۇنگە جەتكەنىمىز ءسىزدىڭ ارقاڭىز عوي. ولار نەگە تۇسىنبەيدى سونى. قاتتى- قاتتى ايتپايسىز با باتىرىپ.
كۇلان اجە. ولاي دەمە قۇلىنىم. كەشىرىمشىل بولايىق.
ءاليحان. ءسىزدىڭ- اق وسى كەشىرىمىڭىز بىتپەيدى ەكەن.
كۇلان اجە. اس اتقانعا، اس اتۋ ءار كىسىنىڭ بەلگىسى، تاس اتقانعا، اس اتۋ ەر كىسىنىنىڭ بەلگىسى دەگەن. سيلاستىقتان ارتىق سۇلۋ نارسە جوق. اشۋ- دۇشپان، اقىل- دوس، اقىلىڭا اقىل قوس شىراعىم.
ءاليحان. مۇنداي تەڭسىزدىككە، كوزدى جۇما بەرۋگە بولمايدى اجە. ءوزىڭىز ايتقانداي، ادام دەگەن ادىلەتسىزدىكپەن كۇرەسۋ كەرەك قوي.
كۇلان. ە، قاراعىم- اي! وسى شاڭىراقتىڭ تىنىشتىعى ءۇشىن عوي ءبارى دە.
ءاليحان. (قالعىپ) تىنىشتىق.. .تىنىشتىق.. .
كۇلان اجە. (قۇشاقتاپ) تسسس.. .تىنىشتىقتا ۇيىقتاي عوي. سەنىڭ وسى ءتاتتى ۇيقىڭ ءۇشىن جانىم قۇربان. ۇيىقتاي عوي.
ء(اليحان بالبىراپ ۇيقىعا كەتەدى. اجەسى ونى قۇشاعىندا تەربەتىپ وتىرادى)
سارقىتتىڭ ءتۇسى: بەتىنە بەت پەردە كيگەن، ءمۇيىزدى قالىڭ قۇبجىق بەينەلەر مۇنى تىرقىراتىپ، قۋىپ كەلەدى ەكەن دەيدى. بۇل جانداۋىسى شىعىپ، جان ۇشىرا قاشىپ كەلەدى. ءبىر كەزدە قۇلاما قۇزعا تىرەلىپتى. قالىڭ قۇبجىقتار مۇنى اينالا قورشاپ، ساق- ساق كۇلەدى دە، تارپا باس سالىپ، تاعىنعان قىمبات القا- مونشاقتارىن ءۇزىپ- جۇلىپ الا باستايدى. سوسىن، ىشىتەرىنەن ءبىر قۇبجىق شىعادى دا، بۇعان جاقىنداپ كەلىپ، اۋىزىنان وت شىعارىپ، بيلەي باستايدى. كوزى ءاليحاننىڭ كوزىنە ۇقساي ما؟ قالاي ءوزى.. .جىلاپ تۇرعان سياقتى.. .مۇنىسى قالاي؟ بۇل ء«اليحان» دەپ ايقايلاي بەرگەندە، ول شىڭعىرا كەلىپ، «كەشىر مەنى» دەيدى دە، قۇزدان يتەرىپ جىبەرەدى ەكەن دەيدى.
.. .سارقىت شىڭعىرا ويانىپ كەتتى. ءتۇرى كىسى شوشىرىلىق. جان- جاعىنا قارادى. كۇيەۋ قاننەن- قاپەرسىز ۇيىقتاپ جاتىر.
6 كورىنىس
داستارقان باسى.
سارقىت. بالام. ىشە عوي، جەي عوي. ءوزىڭ جۇدەپ كەتكەنسىڭ بە؟ ءبىر جەرىڭ اۋىرىپ جۇرگەن جوق پا؟
ءاليحان. ءيا، دۇرىس ايتاسىز. اسىرەسە، مىنا (جۇرەك تۇسىن نۇقيدى) جەرىم اۋىرادى.
سارقىت. قوي، بالام. قاي- قايداعىنى ايتپا.
توقتار. ء(اليحاننىڭ بوي- باسىنا سۇقتانا قاراپ) بايقاماعام با قالاي؟ جىگىت بوپ قالىپسىڭ عوي كادىمگىدەي.
ءاليحان. شامنىڭ ءتۇبى قاراڭعى بولسا، قالاي بايقارسىز؟
توقتار. مانانى قارا. اجەڭنەن ءبىراز دۇنيە ۇيرەنگەن سياقتىسىڭ، ءا. (كۇلان اجەگە) ماما، اڭگىمەگە ارالاسىپ وتىرساڭىزشى. سوڭعى كەزدە توماعا- تۇيىق بوپ ءجۇرسىز عوي.
كۇلان اجە. بالام، جاس كەلگەن سايىن ءسوز دە ازايادى ەكەن. سول باياعى كارىلىك قوي.
سارقىت. ء(اليحانعا پلانشەت بەرەدى) بالام، مىناۋ ساعان. الا عوي.
ءاليحان. (پلانشەتتى الىپ، اجەسىنە قاراپ) راحمەت اجە.
كۇلان اجە. ماعان ەمەس، ماماڭا ايتا عوي راحمەتىڭدى.
ءاليحان. اجە، ءسىز بولماساڭىز وسى دۇنيەلەر بولار ما ەدى؟ (پلانشەتىن، اينالاداعى دۇنيەلەردى كورسەتەدى) ءبارى ءسىزدىڭ ارقاڭىز عوي اجە.
كۇلان اجە. ق ۇلىنىم، ولاي ايتپا، ودان دا وسى كۇنگە جەتكىزگەن اكە- شەشەڭە قۇداي قۋات بەرسىن.
ءاليحان. اجە، مەن ونىڭا قوسىلمايمىن. ءجا، قويشى سونى. بارىنەن دە مىنا پلانشەت جاقسى بولدى. (سارقىت جىمىڭ ەتە تۇسەدى) مەن مۇنى ساتىپ، اقشاسىن سىزگە بەرەمىن. سىزگە اقشا قاتتى قاجەت بوپ ءجۇر ەمەس پە؟
كۇلان اجە. ق ۇلىنىم- اۋ.. .
(سارقىت شىنىسىن شارق ەتكىزىپ، ءاليحانعا الايا قارايدى)
سارقىت. وي، جاقسىلىقتى بىلمەيتىن اۋلەكى. بىرەۋ بۇعان جاقسى كوڭىلمەن سيلىق بەرسە، مىنەز كورسەتۋىن قاراي كور. اكەل بەرى. (پلانشەتتى جۇلىپ الادى)
توقتار. (اندەتە) بەر ەي، سارقىت. پلانشەتىن بەر وزىنە.
ءاليحان. (ورنىنان تۇرىپ) ماعان سەندەردىڭ زاتتارىڭ كەرەك ەمەس. (كەتەدى)
كۇلان اجە. (تۇرادى) بالا عوي ءالى.. .ارتىنان بارىپ، اقىلىمدى ايتايىن. (كەتەدى)
سارقىت. (تىستەنىپ، جەر تەپكىلەپ) بىلەمىز عوي، قانداي اقىل ايتاتىنىن. مىنە، قارا(توقتارعا) بالا ەمەس، پالە بولدى.
توقتار. ونداي- ونداي بوپ تۇرادى. ەشتەڭە ەتپەيدى. (كەتەدى)
(سارقىت وڭاشا قالدى. تۇندەگى تۇستەرى ەلەستەپ، ءاليحاننىڭ كورسەتكەن شادىر مىنەزى مەن استاسىپ كەتتى. مازاسى كەتىپ، ۇرەيلەنە جان- جاعىنا قارادى)
سارقىت. ول مەنەن الىستاپ بارا جاتىر. اجەسى باسىن اينالدىرىپ العان ونىڭ. كوزى دە سۋىق تارتىپ بارادى. جو.. .جوق. ارامىز نەدەن سالقىندادى؟ كىم كىنالى بۇعان؟ (باسىن شەڭبەكتەي ۇستاپ) مۇمكىن ەمەس.. . مەن ەمەس وعان جازىقتى.. . جوق، تەزدەن ارەكەت جاساۋ كەرەك.. . (توقتار كەلەدى)
توقتار. (شوشىپ) نە، بولدى؟ ءتۇرىڭ ءورت سوندىرگەندەي عوي.
سارقىت. (توقتاردىڭ قولىنان ۇستاپ، اسىعا) وتىرشى توقتار، وتىرشى. سەنىمەن اقىلداساتىن شارۋا بار.
توقتار. نە تۇلەن ءتۇرتتى سەنى؟ اپتىعىڭدى باس.
سارقىت. بايقايسىڭ با؟ ءاليحان بىزدەن الشاقتاپ بارا جاتىر. سەبەبى نە دەپ ويلايسىڭ؟
توقتار. ونىسىن بايقامادىم.
سارقىت. مەنىڭ بايقاۋىمشا، ول جالعىزسىراپ ءجۇر.
توقتار. ونى قايدان شىعاردىڭ؟
سارقىت. وعان باۋىر كەرەك.
توقتار. مىنە، قىزىق. باۋىردى قايدان تاپپاقسىڭ؟
سارقىت. ءيا، مەن دەنساۋلىعىما بايلانىستى بالا كوتەرە المايمىن. ءبىراق، ەسەسىنە اسىراپ الۋىمىزعا بولادى.
توقتار. كىسى بالاسى، بالا بولىپ جارىتپاس.
سارقىت. ويلانشى توقتار. ءاليحان ءۇشىن سونداي قادامعا بارۋعا تۋرا كەلەدى. ول كىسىكيىك بولىپ، جالعىزسىراپ ءجۇر. بالاڭا جانىڭ اشىسىن.
توقتار. (ويلانىپ) ءبىر ەسەپتەن ونىڭ دا دۇرىس سياقتى.
سارقىت. مىنە، ەندى جونگە كەلدىڭ. كەلىسىمىڭدى بەرەسىڭ عوي.
توقتار. مەيلى. قالاۋىڭ ءبىلسىن.
سارقىت. (مويىنىنا اسىلا كەتىپ) تاريحي شەشىم قابىلدادىق. جانىم سول!
تىگىنحانا.
كۇلان اجە. قىزىم، سوڭعى كەزدە جابىرقاۋسىڭ عوي.
ءجاۋدىر. ءيا، ازداپ كوڭىل- كۇيىم بولماي ءجۇر.
كۇلان اجە. نە ءۇشىن؟ ءبىر سەبەبى بار شىعار.
ءجاۋدىر. مۇمكىن.. .
كۇلان اجە. اقشادان قىسىلىپ ءجۇرسىڭ بە؟ جوق الدە، (جىمىيىپ) ماحاببات ماشاقاتى ما، مازالاپ جۇرگان؟
ءجاۋدىر. ادامنىڭ ويىن قالاي وقىپ قوياسىز؟
كۇلان اجە. ءيا، سونىمەن؟
ءجاۋدىر. اجە، سىزگە جانىمدى ايازداي قارىپ جۇرگەن ءبىر نارسەنى ايتايىن: مەنىمەن ۋنيۆەردە بىرگە وقىعان تيمۋر دەگەن جىگىت ەكەۋمىز ءبىرازدان بەرى كوڭىل جاراستىرىپ ءجۇرمىز. ءبىراق، ارامىزدا بوتەن ەش نارسە بولعان جوق. ءوزى اكتەرلىك ماماندىقتا وقىعان. ءبىر- بىرىمىزگە سونداي باۋىر باسىپ كەتتىك. اكە- شەشەسى ناماز وقيتىن تاقۋا كىسىلەر. جاقسى جەردىڭ بالاسى. ەندىگى مەنىڭ قابىرعاما باتاتىنى، ول مەنىڭ تاريحىمنان بەيحابار. قالاي ايتارىمدى بىلمەي، باسىم قاتىپ ءجۇر. قاسىرەتكە تولى تاعدىرىمدى ايتىپ، جۇرەگىن جارالاپ الام با دەپ قورقام. نە ىستەسەم بولادى اجە؟
كۇلان اجە. ە، بىلاي دە، شىراعىم. نەسى بار، بارلىعىن ءجايىپ سال. ءتۇن ۇزارسا، ءتۇس كوبەيەدى دەگەن بار. سول سەبەپتى كەشەۋىلدەتپە. ول ەگەر شىڭ سۇيەتىن بولسا، سەنىڭ ارتىق- كەمىڭمەن تۇگەل قابىلداۋى ءتيىس. وتباسى دەگەن – كىشكەنە مەمەلەكەت. سوندىقتان، ونىڭ ىرگە تاسىن وسى باستان دۇرىس قالاۋىڭ كەرەك.
ءجاۋدىر. ءيا، دۇرىس ايتاسىز. تەزدەن ايتۋىم كەرەك اجە. سوسىن تاعى ءبىر جايت بار، انامنىڭ بەيىتىنىڭ باسىنداعى تاقتايشا ەسكىرىپ كەتكەندىكتەن، جاڭادان ەسكەرتكىش تاس ورناتايىن دەپ ەدىم.
كۇلان اجە. بارەكەلدى! قىزىم.
ءجاۋدىر. سوعان ارنايى جيىپ جۇرگەن ازىن- اۋلاق اقشامدى تيمۋر: ء«بىر تىعىز شارۋاما كەرەك بوپ تۇر، ەرتەڭ- اق قايتارام» دەگەن سوڭ بەرە سالىپ ەدىم. سودان بەرى ءبىر شاما ۋاقىت وتسە دە، ول اقشا تابا الماي ءجۇر. ەندى مىنە، ەسكەرتكىش تاس تا دايىن بولىپتى. تاپسىرىس بەرگەن ادامىم تىقاقتاپ، اقشاسىن سۇراپ جاتىر. نە ىستەرىمدى بىلمەي ەسىم شىعىپ ءجۇر.
كۇلان اجە. (قۇشاقتايدى) ي، جانىم- اي. تورداعى بالاپانداي بۇلقىنعان پەرزەنتتىك جۇرەگىڭنەن اينالدىم. اتتەڭ- اي، ساعان بەرە قويار اقشام جوق. ايتپەسە، مەنىڭ القا- مونشاقتارىمدى ساتايىق. باسىڭدى قاتىرما قىزىم. ءبىر قايىرلىسى بولار.
ءجاۋدىر. جوق، اجەتاي. پەيىلىڭىزگە راحمەت.
كۇلان اجە. سوسىن جاڭاعى كىم ەدى؟ تيتىر دەدىڭ بە، تەمىر دەدىڭ بە؟ سونىمەن تەزدەتىپ سويلەسە عوي.
ءجاۋدىر. (ورنىنان تۇرىپ، مۋزىكا قوسادى) جارايدى اجە.. . بۇگىنشە ەشتەڭەنى دە ويلاعىم كەلمەيدى. ءبارىن ۇمىتىپ بيلەيىكشى اجە. (شىر كوبەلەك بيلەيدى. كۇلان اجە دە ءجاۋدىردىڭ كوڭىلى ءۇشىن بيلەگەن بولادى)
7 كورىنىس
ءۇي.
توقتار (فۋتبول كورىپ جاتىر) ءاي، مىناۋ ناعىز قيسىق اياق ەكەن. ءسويتىپ تەبۋگە بولا ما ەكەن. (ەسەپ- قيساپ جۇرگىزىپ وتىرعان سارقىتقا قاراپ) قاتىن مىناۋىڭنىڭ (زالدا ماشينە ءمىنىپ، ويناپ جۇرگەن قوناقبايدى نۇسقاپ) ۇلتى كىم؟ ءتۇرى ءبىر ءتۇرلى عوي.
سارقىت. (قاتقىل) ورىس پا، كورەيس پە، سىعان با، دۇڭعان با ودا نە جۇمىسىڭ بار؟ وتكەن ءومىرىن قايتەسىڭ؟ جەتىم كورسەڭ جەبەي ءجۇر دەگەن. ەڭ باستىسى ادام عوي. بايقاعان شىعارسىڭ؟ ءوزى وتە جۇعىمتال. ادام جاتىرقامايدى. پاپا، مامالاپ جانى قالماي ءجۇر. بۇدان بىلاي، ول ءبىزدىڭ سۇيىكتى قوناقبايىمىز بولادى. (گازەتكە قارايدى) مىنە، گەزەتتەردە دە ءبىز تۋرالى «جەتىمدى باۋىرىنا باسقان قايىرىمدى ادامدار» دەپ جار سالۋدا. وسىنىڭ ءوزى باقىت ەمەس پە؟
(توقاتر «گول» دەپ ورنىنىنان سەكىرىپ تۇرىپ، اينالىپ جۇگىرە جونەلەدى)
قوناقباي. (بۇلاردىڭ بەتىنەن سۇيەدى. ءتىلى كۇرمەلىپ) پاپا، ماما ءبىز سيندەردي جاكشى كوريدى.
سارقىت. (سۇيەدى) ۇيىرسەك ءوزى. اكەسى سەن دە ءسۇيىپ قويساڭشى. (توقتار جيىركەنە سۇيەدى) بارىپ ويناي عوي، اينالايىن. (زالعا قاراي شىعىپ كەتەدى)
زال. قوناقباي سۋ جاڭا ماشينەسىمەن ءاليحان ەسكى ۆەليگىمەن ويناپ ءجۇر.
قوناقباي. سين جامان، مينيكى حوروشو. ء(وز ماشينەسىن كورسەتىپ، ءاليحانعا ءتىلىن شىعارىپ مازاقتايدى)
ءاليحان. (كىجىنىپ) كەلىمسەك نەمە. اۋىزىڭدى جاپشى.
قوناقباي. ء(اليحاندى ماشينەسىمەن سوعادى) سين جامان، مينيكى حوروشو.
ءاليحان. (قوناقبايدىڭ ماشينەسىن تەۋىپ، اۋدارىپ تاستايدى) ءما، كەرەك بولسا.
(قوناقبايدىڭ شار ەتە قالعان داۋىسىن ەستىپ، سارقىت جۇگىرىپ كەلەدى)
سارقىت. (قوناقبايدى قۇشاقتاپ، ءاليحانعا الايا قارايدى) نە بوپ قالدى؟
قوناقباي. ول مەني ۇرادي، مين جيلايدي.
ءاليحان. (قاتۋلانىپ) الدىمەن ءوزى سوقتىققان.
سارقىت. بۇل سەنىڭ باۋىرىڭ. بۇدان بىلاي ءتيىسۋشى بول ما. ايالاۋىڭ كەرەك.
ءاليحان. مەنىڭ ونداي باۋىرىم جوق. ەشقاشان بولمايدى دا.
سارقىت. (قوناقبايدىڭ بەتىنەن ءسۇيىپ) بولدى جىلاما. اناعان قاراعاندا اقىلىڭ كوپ قوي. جىلاما بالاپانىم. (باۋىرىنا باسىپ)
ءاليحان. ( جۇگىرىپ كەلىپ، قوناقبايدى يتەرىپ، ماماسىنا تالاسا جىلايدى) جوعال ارى. بۇل مەنىڭ مامام. مەن مامامدى ەشكىممەن ورتاقتاسپايمىن. (ماماسىنا قاراپ) ءيا، ماما سولاي عوي ە. (سارقىت قوناقبايدى مەيىرلەنە قۇشاقتاپ، ءاليحاندى قۇشاقتامايدى. سىرتتان كۇلان اجە كەلىپ، ءاليحاندى قۇشاقتايدى)
كۇلان اجە. قۇداي بەرە سالعان قۇلىنىم! جىلاماشى اينالايىن. جۇرەگىمدى ەزدىڭ عوي.
ءاليحان. (اجەسىنىڭ قۇشاعىنان سىتىلىپ شىعىپ، قوناقبايدىڭ ىشىنەن تەۋىپ قۇلاتادى) جوعال دەيمىن ساعان. بۇل مەنىڭ عانا مامام. ماما مەنى بالام دەشى. اجە، بۇل مەنىڭ عانا مامام عوي، ءا؟ (اجەسى جۇگىرىپ كەلىپ، بالاسىن اجىراتىپ الماقشى بولادى)
سارقىت. (قوناقبايدى ورىنىنان تۇرعىزىپ) مۇنىڭ نە سەنىڭ وڭباعان. ء(اليحاندى شاپالاقپەن تارتىپ جىبەرمەكشى بولعاندا، ول ءاليحانعا تيماي كۇلان اجەگە تيەدى. وسى كەزدە سىرتتان توقتار كىرەدى)
توقتار. (سارقىتتى شاپالاقپەن تارتادى) مەنىڭ اناما قول كوتەرۋگە قالاي عانا ءداتىڭ باردى قانشىق.
ءاليحان. (جانداۋىسى شىعىپ) مەنىڭ سەندەي انام جوق. مەن سەنى جەك كورەم. اجە ول ءبىزدى ۇردى. (اجەسىنىڭ باۋىرىنا تىعىلادى)
سارقىت. وڭباعان ارامتاماق. سازايىڭدى تارتاسىڭ ءالى. وكىنەتىن بولاسىڭ. اجىراسام. بۇل ۇيدە تۇرمايمىن. (قوناقبايدى ەرتىپ شىعىپ كەتەدى)
توقتار. سونشاما نەمەنە باسىڭ التىن، ارتىڭ كۇمىس پە ەدى. سەنەن باسقا قاتىن قۇرىپ قالىپ پا؟ جولىڭ اشىق كەتە بەر. ء(اليحان مەن اجەسىنە قاراپ) بولمەلەرىڭىزگە بارىڭىزدار. ونىمەن جاقسىلاپ سويلەسەيىن. (شىعىپ كەتەدى)
كۇلان اجە. (ارتىنان ايقايلاپ) قاراعىم اقىلعا سالا عوي. ءبۇلدىرىپ الىپ ءجۇر مە. شاڭىراعىمىز تىنىش بولسىن. ءبىر شاپالاققا بولا بۇل شەشەڭ ولەر دەيمىسىڭ؟ ء(اليحانعا) تورەم مەنىڭ. تورەلەر جىلامايدى عوي. مۇنىڭ نە قۇلىنىم؟ جۇرە عوي. ء(بىر- بىرىنە سۇيەنگەن ەكى مۇڭلىق شىعىپ بارا جاتادى)
توقتار. (ورىندىقتى لاقتىرادى) وسى ۋاقىتقا دەيىن سەنىڭ ءاربىر ىسىڭە كوز جۇمىپ كەلدىم. شىدامنىڭ دا شەگى بار.
سارقىت. ءيباي، سەندە دە نامىس بەر ەكەن عوي. تاڭعالىپ تۇرمىن.
توقتار. (جۇدىرىعىن بەزەپ) كوكايىل نەمە. كوزىڭە كوك شىبىن ۇيمەلەتەيىن بە؟
سارقىت. (مازاقتاي كۇلىپ) جالىنايىن، ۇرماشى مەنى، ۇرماشى. تاياقتان قاتتى قورقاتىن ەدىم.
توقتار. ء(تونىپ كەپ) ءتىلىڭدى تارت دەيمىن، سالداقى.
سارقىت. (توقتاردىڭ الدىنا قۇجات، قاعازداردى الدىنا تاستاپ) اپتىعىڭدى باسىپ، الدىمەن مىنالاردى قاراپ شىق. سوسىن سويلەسەمىز.
توقتار. (قۇجاتتاردى قاراپ بولىپ) سەن.. .سەن.. .مىناۋ.. .سوندا(سىلىق ەتىپ وتىرا كەتەدى)
سارقىت. (تابالاي كۇلىپ) يا، سولاي ءقادىرلىم. تاك چتو، اقشا، دۇنيە- مۇلىكتىڭ ءبارى مەنىڭ اتىمدا. زامانىڭ تۇلكى بولسا، تازى بوپ شال دەگەن بار ەمەس پە؟ وتاعاسى.
توقتار. (كۇبىرلەپ) ساۋداداعى ارىپتەستەرىڭمەن كەزدەسۋىڭنىڭ ناتيجەسى وسى ەكەن عوي. اح، نەدەگەن ايار ەدىڭ!؟
سارقىت. اۋەل باستا، ولارمەن كەزدەسۋگە مەنى ءوزىڭ جىبەردىڭ ەمەس پە؟ ونى ءوز ەنجەرلىعىڭنان، جالقاۋلىعىڭنان كور. كىمگە كىنا تاقپاقسىڭ؟
توقتار. (باسىن توپەشتەپ) قويىنىمدا شۇبار جىلاننىڭ جاتقانىن قايدان بىلمەگەم؟ قايران باسىم- اي!
سارقىت. ال، ەندى شەشىمىڭدى قابىلدا باتىرىم. بۇل ءۇي مەنىكى. جولىڭ اشىق، سۇيىكتى شەشەڭمەن ۇلىڭدى ەرت تە، چەمودانىڭدى ارقالا دا جۇرە بەر. سەن مەنى ەمەس، مەن سەنى تالاق قىلام.
پاۋزا.
(توقتار باسىن سىعىمداي ۇستاپ وتىرىپ قالادى. سارقىت قوناقبايدى قۇشاقتاپ، بەدىرەيە قاراپ تۇر)
توقتار. (تەڭسەلە باسىپ كەلەدى دە، مۇنى قۇشاقتايدى) جانىم، ايىپ ەتپەشى. كانە، وتىرايىق (وتىرعىزادى) جاڭا شايتان ازعىرىپ.. . ايتقان سوزدەرىمدى كوڭىلىڭە الما.. . ەندى وتباسى بولعان سوڭ، ىدىس- اياقتىڭ سىڭعىرلاۋى دەگەن نە ءتايىرى! مامام مەن ءاليحاندا دا قاتەلىك بار. الاڭداما، ولارمەن ءوزىم سويلەسەمىن. جانىم، ءبارى جاقسى بولادى. (قوناقبايدى قوسىپ قۇشاقتاپ) ءبىز دەگەن باقىتتى جانۇيامىز عوي جانىم. (سارقىت جىميادى)
8 كورىنىس
ساياباقتاعى بي كەشى. جاستار القىن- جۇلقان بيلەپ جاتىر. وڭاشا سكامەيكادا تيمۋر مەن ءجاۋدىر.
ءتيمۋر(جاۋدىردىڭ شاشىنىن سيپاپ) قانداي تاماشا كوڭىلدى كەش! قىزىل- جاسىل شاراقتار، ساياباق، سامال جەل. كەرەمەت ەمەس پە ءجاۋدىر.
ءجاۋدىر. مۇمكىن، سولاي شىعار.. .
تيمۋر. سۇلۋىم كوڭىلسىزسىڭ عوي.
ءجاۋدىر. كەيدە وسى ءومىردىڭ ءبارى ەلەس سياقتى.
تيمۋر. جۇمباقتاماي ايتساڭشى. نە كورسەك تە، تەڭ بولەمىز دەگەن ۋادەمىز قايدا؟ ءبىر- بىرىمىزدەن ەشتەڭەنى جاسىرۋشى بولمايىق جانىم.
ءجاۋدىر. (اندەتە كۇلەدى) بەينە «ارماندى دارا قۋمايمىز، قۇستىڭ قوس قاناتىندايمىز» دەيسىڭ عوي.
تيمۋر. ء(جاۋدىردىڭ ماڭدايىن ۇستاپ) قىزۋىڭ كوتەرىلىپ تۇرعان جوق پا؟ بۇگىن ءوزىڭ ءبىرتۇرلىسىڭ عوي.
ءجاۋدىر. (قادالا قاراپ) سەن مەنى شىن سۇيەسىڭ عوي.
تيمۋر. ارينە، جانىم.
ءجاۋدىر. بۇكىل بولمىسىممەن، تاعدىر- تالايىممەن سۇيەسىڭ عوي.
تيمۋر. كۇمانىڭ بولماسىن.
ءجاۋدىر. وندا تىڭدا: «مەن بالالار ۇيىندە وسكەنمىن. ەشقانداي تۋىس- تۋعانىم جوق. تۇلدىر جەتىممىن. » دەسەم قانداي كۇيدە بولار ەدىڭ؟
تيمۋر. (كوزى اتىزداي بوپ) قۇداي ساقتاسىن! ءبىراق، سەن سونداي ەمەسسىڭ عوي؟
ءجاۋدىر. الدا- جالدا سونداي بولسامشى؟
تيمۋر. مۇمكىن ەمەس.
ءجاۋدىر. امال قانشا؟ ايتقانىمنىڭ ءبارى شىن. مەن سونداي باقىتسىز جانمىن.
تيمۋر. (ۇرەيلەنە ارى جىلجىپ وتىرادى) جو، جوق.. .بۇل قالاي بولعانى؟ بۇل ەندى قيىن جاعداي ەكەن.. .(بيلەگەن جاقتان «تيمۋر» دەگەن داۋىس شىعادى) مەنى شاقىرىپ جاتىر. اندا بارايىن.. .(ورىنىنان تۇرادى)
ءجاۋدىر. (جانارى مولتىلدەپ) تيمۋر بەتپەردەڭ اشىلدى ما سەنىڭ؟ قايران سەنىم.. . قايران سەزىم- اي قور بولعان؟
تيمۋر. (قيپىجىقتاپ) نەشاۋا، بۇل ءبىر وكىنىشتى جاعداي بولدى.
ءجاۋدىر. (زورلىقپەن جىمىيىپ) بارا بەر. بۇعان سەن كىنالى ەمەسسىڭ.
تيمۋر. (كەتىپ بارا جاتىپ، بۇرىلىپ. ) ايتپاقشى، سەنەن العان اقشامدى كوپ كەشىكپەي قايتارام.
ءجاۋدىر. (تيمۋر كەتكەن سوڭ قىستىعا جىلايدى) ءيا، ءبارىڭ دە كەتىڭدەر. الدىمەن اكەم، ونان سوڭ انام، سوسىن اعام، ەندى سەن.. .ەي، جاراتقان يەم، مەنى نەگە تاعدىر تالقىسىنا سالۋعا قۇمارسىڭ؟ ! ءبارىڭ دە كەتىڭدەر. (ايقايلايدى) مەن ونسىز دا جالعىزبىن عوي! ءيا.. . جالعىزبىن.. .
(ورىنىنان تۇرىپ، جاستار جاققا قارايدى. جىنىككەن جاستاردىڭ ورتاسىندا تيمۋر قۇلشىنا بيلەپ ءجۇر. مەڭ- زەڭ كۇيدە سەندەلە باسىپ، باسى اۋعان جاققا جۇرەدى. قايدا ەكەنىن ءوزى دە بىلمەي، ماڭگىرگەن حالدە كەلە جاتقاندا الدىنان اكىمبەك شىعادى)
اكىمبەك. (سىپايى) ءجاۋدىرجان- اۋ، قىزعا جالعىز ءجۇرۋ قاۋىپتى. ەكى كەشتىڭ اراسىندا قايدان ءجۇرسىڭ؟ ء(جاۋدىر دە ءۇن جوق)
اۋىمبەك. (تۇرىنە انىقتاپ قاراپ) وي، جانىم- اي! جىلاعانسىڭ با؟ كىم ول سەنى جىلاتقان؟ كانى، ايتا عوي. (بىلەگىن سىبانىپ) سازايىن بەرەيىن.
ءجاۋدىر. (كۇبىرلەپ) ەشتەڭەنىڭ كەرەگى جوق.. . كەتەيىن. .. .جول بەرىڭىزشى.. .(تالىقسىپ قۇلاي بەرگەندە، اكىمبەك سۇيەپ قالادى)
اكىمبەك. ابدەن دىڭكەلەپ ءبىتىپسىڭ عوي، بايقۇس- اي. ءبىر جەرگە بارىپ، ازداپ جۇرەك جالعاپ الماساڭ، مۇلدە جاعدايىڭ ناشار بوپ تۇر. قانە، اندا تۇرعان ءدامحاناعا بارايىق. ء(جاۋدىردى سۇيەپ، ءدامحاناعا قاراي جۇرەدى)
ءدامحانا.
اكىمبەك. قانە، ءجاۋدىرجان. تارتىنباي ال تاعامداردان. اس ادامنىڭ ارقاۋى دەگەن. قايدان كەلە جاتسىڭ؟ بەيۋاقتا نەگە جالعىز ءجۇرسىڭ؟ (ماڭدايىن ۇرىپ) وي، مەن دە ءوزىڭنىڭ مازاڭ بولماي تۇرعاندا، سۇراقتىڭ استىنا الىپ.. .(قولىنا ستاقانداعى سۋدى ۇستاتىپ) تىم بولماسا، تاڭداي ءجىبىتشى. (ىشەدى) قولىڭ دا تاستاي بوپ تۇر. انداعى سۋدان كەيىن، قانە، ىستىق- ىستىق ءشاي ىشسەڭ جاقسى بوپ قالاسىڭ. ء(شاي بەرەدى)
ءجاۋدىر. ء(وز- وزىنە كەلىپ) راحمەت اعا.
اكىمبەك. وقاسى جوق، ءجاۋدىرجان. مىنە، ەندى- ەندى جۇزىڭە قان جۇگىردى. مىنا سورپانى ءىشىپ جىبەر. پا، ءوزىڭ جۇدەپ كەتىپسىڭ عوي.
ءجاۋدىر. راحمەت. تابەتىم بولماي تۇر.
اكىمبەك. مەيلى قالاۋىڭ ءبىلسىن. جاۋراپ وتىرسىڭ با؟ ءما، مىنانى ارقاڭا جاۋىپ ال. (كۋرتكاسىن شەشىپ الىپ، ارقاسىنا جاۋىپ بەرەدى) انا جاققا: كۇلان اجەڭدىكىنە بارىپ ءجۇرسىڭ با؟
ءجاۋدىر. بارماعانىما ءبىراز بولدى.
اكىمبەك. ول ءبىر جۇزىنەن مەيىرىم توگىلىپ تۇراتىن، جارالماعان جان عوي. ءجيى- ءجيى بارىپ تۇرۋىڭ كەرەك.
ءجاۋدىر. ءيا، دۇرىس ايتاسىز اعا. اجەم- ادامنىڭ اسىلى.
اكىمبەك. ءبىزدىڭ جامان جيەن – ءاليحان دا جاقسى ازامات بوپ ءوسىپ كەلە جاتىر.
ءجاۋدىر. ول ءبىر اقىلدى تەنتەك قوي.
اكىمبەك. مەن بار عوي تۋمىسىمنان بالاجانمىن. ول سوتقاردى قاتتى جاقسى كورەم. ءجاۋدىرجان مىنا جامان اعاڭ اۋىزىندا عانا جەڭىلتەك. ايتپەسە، بىلاي سالماقتى- اق جىگىتپىن. بۇرىندارى ايتقان ءازىل- قالجىڭدارىمدى كوڭىلىڭە الما. قانە، شايدەن الىپ وتىر. ء(شاي قۇيىپ بەرەدى)
ءجاۋدىر. جوق، اعا. مەن ەش رەنجىمەيمىن. كىساپىر دەگەنىڭ كىسى بوپ، كىسى دەگەنىڭ كىساپىرگە اينالىپ جاتقانىن ءومىر ءوزى- اق دالەلدەپ جاتقان جوق پا؟ شىنىمدى ايتسام، مەن ءسىزدىڭ ادامي كەلبەتىڭىزدى ەندى تانىپ وتىرمىن.
اكىمبەك. كەي- كەيدە ارتىق كەتەمىز. بىلمەستىكپەن قاتەلىك تە جاسايمىز. ەندى، قانشا دەگەنمەن پەندەمىز عوي. سوزىڭە قاراسام، ءبىر نارسەگە قاپالى سياقتىسىڭ. ايتقىڭ كەلمەسە ايتپاي- اق قوي.
ءجاۋدىر. (جىميىپ) ءسىز ءتىپتى، ادام جانىن تانىعىش سەزىمتال بوپ شىقتىڭىز عوي. ونى قايتەسىز؟ ايتۋعا تاتىمايدى.
اكىمبەك. وندا ەركىڭ ءبىلسىن. اركىمنىڭ ءوز جۇمباعى بار. (كۇرسىنەدى) ونى قازبالاپ سۇراۋعا بولمايدى. ءار كۇنى دوكىر، تۇرپايى ادامدارمەن جۇمىس ىستەگەندىكتەن، ءوزىڭ سياقتى جانى جايساڭ ادامدارمەن اڭگىمەلەسۋدىڭ ءوزى عانيبەت. (ۇستەلدىڭ استىنان كونياك الىپ شىعىپ) قارسى بولماساڭ، ەپەتەپ مىنادان الا وتىرسام؟
ءجاۋدىر. (جايبىراحات) جو، جوق. قارسىلىعىم جوق. الا بەرىڭىز.
اكىمبەك. (تولتىرىپ تارتىپ جىبەرىپ) كەي كەزدە: شابىتتى شاقتارىمدا ەپتەپ ولەڭ جازاتىنىم بار. ءجاۋدىر جان مىنا ولەڭگە قۇلاق سالشى: كەيىمە قىزدار، كەرەمەت كۇندەر الدىڭدا، كەمسىنە بەرمە، كەراناۋ تارتسا تاعدىرعا. ءسۇرىنىپ كەتسەڭ، قارعىپ تۇر قايتا دايىندال، كەدەرگىلەردەن ەكىنشى رەتكى قارعۋعا. قالاي شىعىپتى؟ (تاعى ءبىر ستاقان تارتىپ جىبەرەدى)
ءجاۋدىر. ءما، اعا. ءوزىڭىز جازعانسىز با؟ نەدەگەن كۇشتى! قۇددى ماعان ارنالعانداي.
اكىمبەك. كەرەك بولسا، مۇنان دا كۇشتىلەرى بار. وقىپ بەرەم قالقام. (كونياكتى كورسەتىپ) قانە، مىنادان ساعان دا قۇيىپ قويايىن. (قارسىلىق بىلدىرەدى) جو، جوق. قولىمدى قاعا كورمە التىنىم. جاقسىمەن سۇحبات قۇرعان جارتى ساعات، جاماننىڭ ءوتىپ كەتكەن عۇمىرىنداي دەگەن. مىنا قامشىنىڭ سابىنداي بەس كۇندىك جالعاندا سيلاستىقتان ارتىق نە بار دەيسىڭ ءجاۋدىرجان؟ ! قانە، قانە مىنانى سيلاستىق ءۇشىن الىپ قويايىق.
ءجاۋدىر. اعا مۇنى مەن ومىرىمدە تاتىپ كورمەگەم. قيناماڭىزشى.
اكىمبەك. بۇل بالەنى ماس بولۋ ءۇشىن ەمەس، اڭگىمەگە تۇزدىق بولۋ ءۇشىن عانا ءىشۋ كەرەك. قانە، قانە الىپ جىبەرشى. كوزىڭ شىراداي جانىپ، لەزدە ءايبات بولىپ قالاسىڭ. ء(جاۋدىردىڭ قارسىلىعىنا قاراماي، ەرىكسىز تارتقىزىپ جىبەرەدى)
ءجاۋدىر. (قاقالىپ- شاشالىپ) وي مىناۋ اشتى عوي. قالاي ىشەدى؟
اكىمبەك. ومىردە بۇدان دا اشتى نارسەلەر بار، ۇيرەنە بەرۋ كەرەك قالقام. ءسال كوزىڭدى جۇمىپ وتىرشى. ءقازىر- اق گۇل- گۇل جايناپ شىعا كەلەسىڭ. (كوزىن جۇمىپ وتىرادى)
پاۋزا
ءجاۋدىر. (جايراڭداپ) اعا، مىناۋىڭىز تاماشا ەكەن. قانە، تاعى دا قۇيىڭىزشى.
اكىمبەك. (ەكەۋىنە دە تولتىرا قۇيىپ) ءومىر دەگەن وسى. سەرپىلمەسەڭ تۇقىرتا بەرەدى. ءوزىڭدى- ءوزىڭ كوتەرمەسەڭ، بىرەۋ كەلىپ سۇيەمەيدى ەشقاشان. ءبىز دە باقىتتى بولۋعا ءتيىستىمىز. جوق الدە، بايلار مەن مانساپتىلار عانا ءومىردىڭ قىزىعىن كورۋى كەرەك پە؟ قالاي ويلايسىڭ ءجاۋدىرجان؟ قانە، مىنانى سەن ءۇشىن(تارتىپ جىبەرەدى)
ءجاۋدىر. (تەڭسەلىپ) ءسىزدىڭ ايتقانىڭ ءجون. ءبىز باقىتتى بولۋ ءۇشىن جارالعانبىز. قاشانعى جىلاي بەرمەكپىز؟ ءبىز دە كۇلەيىك.. . ىشەيىك.. .وينايىق. (تاعى دا كونياك ۇستاتا قويادى) مىنانى ءسىز ءۇشىن تارتىپ جىبەرەيىك. (ىشەدى)
اكىمبەك. مىنانى باقىتتى بوۋىمىز ءۇشىن كوتەرەيىك. (تاعى دا ىشەدى)
ءجاۋدىر. ء(تىلى كۇرمەلىپ) بۇرىن قالاي ىشپەي جۇرگەم مىنانى. نەتكەن تاماشا سۋسىندىق ەدى.. .
(ارعى جاعى بۇلدىر- بۇلدىر)
(قوناق ءۇيدىڭ بولمەسىندە ءجاۋدىر باسى سىنىپ ويانادى. جان- جاعىنا ۇرەيلەنە قاراپ، جانىندا اكىمبەكتىڭ جاتقانىن كورەدى. قانداي قاسىرەتكە دۋشار بولعانىن تۇسىنەدى. ورىنىنان تۇرىپ، ءوز- وزىنەن جيىركەنە ءجۇرىپ كيىمىن كيەدى دە، اڭكى- تىڭكى كۇي كەشىپ، كەشەگى كۇنىن وي ەلەگىنەن وتكىزەدى) . كۇبىرلەپ: مەن نە ىستەپ قويدىم؟ نە ءبۇلدىردىم؟ قانداي قاسىرەتكە دۋشار بولدىم؟ قۇداي- اي! جانىمنىڭ گۇلىن وسى دوڭىزعا تاپتاتقانىم با؟ جو، جو، جوق.. .(ۇستەلدىڭ ۇستىنەن پىشاقتى الىپ، اكىمبەككە جاقىندايدى. اكىمبەك سول كەزدە ۇيقىسىراپ، اۋدارىلىپ جاتادى. ءجاۋدىر اكىمبەكتىڭ ارقاسىنداعى الاقانداي قالدى كورەدى دە، قولىنداعى پىشاعى سۋسىپ تۇسەدى. )
وتكەن شاق. اناسىنىڭ جازعان حاتى ەسىنە تۇسەدى.
( قۇلىندارىمنىڭ كەيىنگى تاعدىرى نە بولارىن كىم ءبىلسىن؟ سوندىقتان ولاردىڭ بويلارىنداعى ايىرىقشا بەلگىلەرى تۋرالى ايتا كەتۋدى ءجون سانادىم. قىزىمنىڭ وڭ قۇلاعىنىڭ استىندا ءبيدايداي مەڭى بار، جانە دە سول قۇلاعىندا ينەنىڭ جاسۋىنداي تەسىك بار. ال، ۇلىمنىڭ وڭ جاق جاۋىرىنىندا الاقانداي قالى بار.. .)
ءجاۋدىردىڭ قۇلاعىندا «الاقانداي مەڭى بار» دەگەن ءسوز جاڭعىرىپ تۇرادى. جىندانعان ادامداي جالما- جان اكىمبەكتىڭ قالتالارىن تىنتە باستايدى. تۇگەل اقتارىپ، ءاميانىڭىڭ ىشىنەن اناسى قالدىرعان وزىندەگى سۋرەتتىڭ سىڭارىن تابادى. وزىندەگى سۋرەتپەن سالىستىرادى. ونە بويى قالشىلداپ، سۋرەتكە قادالا قارايدى.
ءجاۋدىر. ( تۇتىگىپ) قۇداي- اي، قۇداي- اي! جاراتقان يەم مەن نە جازىپ ەدىم؟ توسىن سيىڭ وسى ما ەدى مەن كۇتكەن؟ قاسىرەت، قاسىرەت.. .(بىردە جىلاپ، بىردە كۇلىپ، الاسۇرا شىڭعىرىپ، شاشىن جۇلىپ، جىعىلىپ- ءسۇرىنىپ بەتى اۋعان جاققا قاراي جونەلەدى )
9 كورىنىس
ساتىپ العان قىمبات ءۇي. كوزدىڭ جاۋىن الار جيھازدار. ءتۇرلى تاعامنان بەلى مايىسقان داستارقان. قوناقباي توقتاردى ات قىپ ءمىنىپ، ويناپ ءجۇر.
سارقىت. (شاتتانىپ، اينالاسىنا ءجۇرىپ) قۇدايىم- اۋ! بۇل كۇنگە دە جەتتىك- اۋ! توقتار، قاراشى. مىناۋ حان سارايىنداي ەمەس پە؟ !
توقتار. يا، جانىم. ەڭبەك، ەڭبەك ءبارىن دە جەڭبەك دەگەن وسى.
قوناقباي. ءشۇي، ەسيكيكيم، ءشۇي.
سارقىت. ەسەگى نەسى؟ ات دەپ ايتا عوي.
توقتار. ايتا بەر، بالام. ايتا بەر. ساعان نە ايتساڭ دا جاراسادى.
كۇلان اجە. ء(وز بولمەسىندە كۇبىرلەپ) ءتاڭىرىم- اۋ، كەلمەگەنىنە كوپ بولدى. بايقۇس قىز قايدا ءجۇر ەكەن دەشى؟ ! ويناقتاپ ءجۇرىپ، بىردەڭەگە ۇرىنىپ قالماسا بولدى عوي.
سارقىت. توقتار كەشتە كەلەتىن قوناقتاردى دۇرىستاپ كۇتەيىك. شەتىنەن ىعايلار مەن سىعايلار.
توقتار. ءيا، جانىم. ايتساڭ بولدى عوي.
سارقىت. (كۇلان اجەنىڭ بولمەسىنە قاراپ) ماماڭا ەسكەرتەرسىڭ. كەشتە قوناقتار كەلگەندە بولمەسىنەن شىقپاي- اق قويسىن. ەسكى كويلەگىمەن كىرىپ كەلىپ، ۇيات بولىپ جۇرمەسىن.
توقتار. (اڭىرىپ) سونادا قالاي؟ .. . جارايدى. .. .ايتايىن.
سارقىت. (كوزدەرى كۇلىمدەپ، شابىتتانا) قۇدايعا شۇكىر. اينالاسى از عانا ۋاقىتتىڭ وزىندە وسىنداي جەتىستىككە دە جەتتىك. قارا بازارلارداعى دۇكەندەرىمىزدى ساتىپ، بانكتەن، ارىپتەس- دوستاردان قارىز الىپ، ءوزىمىزدىڭ تىرماشتاپ جيعان قورىمىزدى قوسىپ، مىنە، مىناداي كەرەمەت ءۇي الدىق. سونىمەن قوسا، قالانىڭ قاق ورتاسىنان ءۇش قاباتتى ساۋدا ساراي سالىپ، ونىڭ ءىشىن تاۋارعا تولتىردىق. ەرتەڭ ونىڭ سالتاناتتى اشىلۋى بولادى. بۇيىرسا، ساۋدامىزدىڭ دوڭگەلەپ كەتەرىنە بەك سەنىمدىمىن. كوپ ۇزاماي قارىزدارىمىزدان دا قۇتىلاتىن بولامىز. (شامپان ىشەدى) نەگىزى، بۇل جەردە (توقتراعا) سەنىڭ دە ۇلەسىڭ بار.
توقتار. قايداعى، ءبارى ءوزىڭنىڭ ارقاڭ عوي.
كۇلان اجە. ء(وز بولمەسىندە مازاسى كەتىپ) جاراتقان يەم، جۇرەگىم نەگە ورەكپىپ تۇر. تىنىشتىق بولسىن، ايتەۋىر. (شۇبەرەككە بۇكەتگەن اقشاعا قاراپ) القا- مونشاقتارىمدى ساتىپ، الگى ەسكرەتكىش تاسىنا بەرەتىن اقشاسىن دا دايىنداپ قويىپ ەدىم. جازعان- اۋ، قايدا ءجۇر ەكەن؟ مۇمكىن سولار بىلەتىن شىعار. (كەلەسى بولمەگە كەلەدى) اينالايىندار، الگى ءجاۋدىردىڭ كەلمەگەنىنە كوپ بولدى. مۇمكىن، ءبىر حابارىن بىلەتىن شىعارسىڭدار؟
سارقىت. قايدان بىلەيىك. ونىڭ ۇستىنە، بۇدان بىلاي بىزگە تىگىنشىنىڭ قاجەتى دە شامالى.
توقتار. ماما، نەسىنە ابىرجيسىز؟ ءوز شارۋاسىمەن جۇرگەن شىعار ءبىر جەردە.
كۇلان اجە. ىلايىم سولاي بولسىن. ايتپاقشى، وزدەرىڭمەن اقىلداسايىن دەپ ەدىم. (سارقىت تىجىرىنا قالادى)
توقتار. ءيا، ماما. مۇندا وتىرىڭىز. نە ايتپاقشى ەدىڭىز؟
كۇلان اجە. رۇحسات ەتسەڭدەر، اۋىلعا كەتسەم دەپ ويلاپ ەدىم.
توقتار. نەمەنە؟ قايداعىنى ايتپاڭىزشى ماما.
سارقىت. (مايموڭكەلەپ) نەگىزى، اپا ءبىز ءسىزدى قيمايمىز. ءبىزدى ابىرجىتىپ تۇرسىز. ايتسە دە، جاسى ۇلعايعان ادامعا اۋىل دۇرىس تا شىعار. تابيعاتى تاماشا، اۋاسى تازا دەگەندەي.. .
كۇلان اجە. ءيا، كەلىنجان دۇرىس ايتاسىڭ. مەنىڭ قالاۋىم دا سول. مىنا قابات ۇيگە كىرىپ- شىعۋدىڭ ءوزى قيىن بوپ تۇر. .. .مىنە، ءوز قولدارىڭ ءوز اۋىزدارىڭا جەتىپ، ەتەك- جاڭدەرىڭدى تۇزەپ، ەل قاتارىنا قوسىلدىڭدار. قىيىن كۇندەردە ءبىر جاقتارىڭا شىعىسىپ، ازىن- اۋلاق كومەگىم ءتيدى مە؟ تيمەدى مە؟ كىم ءبىلسىن! ايتەۋىر، وسى ۇيگە بولسىن، وسى شاڭىراق تىنىش بولسىن دەپ جاراتقاننان كۇن- ءتۇنى جالبارىنۋمەن وزدەرىڭە جاقسىلىق تىلەدىم. ءالى دە سويتەم عوي شىراقتارىم. ءبىز سياقتى كارىنى قايتەسىڭدەر. كۇلسەڭ كارىگە كۇل دەگەن بار عوي، كەلىن اينالايىن، كەي كەزدەرى قىلتىڭ- سىلتىڭ مىنەز كورسەتىپ، جۇرەگىڭدى جارالاپ، كوڭىلىڭە قاياۋ سالسام عاپۋ ەتكەيسىڭ! (توقتار تولقاپ، تەرىس اينالادى) اينالايىن بالام، ەركەك ءۇيدىڭ ەگەسى دەگەن، وسى شاڭىراقتىڭ تۇتقاسى ءوزىڭسىڭ. بىلەرمەندىككە سالىنىپ، ءوزىمشىل بولما. قانداي جايت بولسا دا، مىنا اياۋلى جارىڭمەن اقىلداسىپ شەش. ءاليحاندى جالعىزسىراتپاڭدار. جامان نەمە ماعان باۋىر باسىپ قالدى عوي. جەردە ءسابي جىلاسا، كوكتە پەرىشتە كۇڭىرەنەدى دەگەن بار. ق ۇلىنىمنىڭ كوڭىلىنە قاراڭدار. (جاسىن ءسۇرتىپ) ايتپاقشى ءقازىر ول مەكتەپتە ەمەس پە؟ ق ۇلىنىمنىڭ جوق كەزىندە كەتىپ ۇلگىرمەسەم، مازالارىڭدى الىپ جۇرەر. زاتتارىمدى دا جيناستىرىپ قويعان ەدىم. قارسى بولماساڭدار مەن جۇرەيىن. (بولمەسىنە بارىپ بۋىلعان كيتايسكي الا دوربانى كوتەرىپ شىعادى. سارقىت بەدىرەيگەن قالپى. توقتار تەرىس قاراپ، يىقتارى سەلكىلدەپ تۇر. )
كۇلان اجە. (الا دوربانى كوتەرگەن قالپى جاۋتاڭداپ) ال، وندا ساۋ بولىڭدار. (ەسىككە بەتتەيدى)
توقتار. (جۇگىرىپ كەلىپ باس سالىپ) جانىم ماما! كەشىرشى مەنى!(اياعىنا قۇلاي كەتەدى)
كۇلان اجە. (كەمسەڭدەپ) الاڭداما، بالام. اۋىلداعى ءۇيدى ساتپاعانىمىز قانداي جاقسى بولعان. قارا شاڭىراعىڭ سوندا. ساعىنساڭ ءاليحاندى ەرتىپ كەلىپ تۇرارسىڭ. (ەسىكتى اشادى) ايتپاقشى، ءجاۋدىردى كورسەڭدەر مىنانى بەرىپ، (تۇيىنشەكتەلگەن اقشانى بەرەدى) مەنەن سالەم ايتىڭدار.
سارقىت. (اقشانى الىپ) جارايدى اپا. جولىڭىز بولسىن.
ء(تۇن. كۇلان اجەنىڭ بولمەسى. ءاليحان اجەسىنىڭ ءيىسى سىڭگەن كورپەنى قۇشاقتاپ، ەگىلە جىلاپ جاتىر. )
ءاليحان. ءاجاتاي، بۇل نەتكەنىڭ؟ مەنى قالاي تاستاپ كەتتىڭ؟ (كورپەنى قۇشىرلانا يىسكەپ) مەن ءۇشىن سەنىڭ يىسىڭنەن ارتىق ەش نارسە جوق قوي. مەنىڭ ەڭ قىمبات دۇنيەم: سەنىڭ ءاجىمدى ءجۇزىڭ، تارامىس قولدارىڭ، جۇپارلى ءيىسىڭ عوي اق اجەم! سونى نەگە تۇسىنبەگەنسىڭ ؟ ! اجەتاي، جانىم اجەم! مەن سەنسىز ءومىر سۇرە المايمىن. (وكسىككە تۇنشىعىپ، كورپەنى قۇشاقتاعان كۇيى باسىن كوتەرەدى) اجە، ايتشى! مەنىڭ مۇندا قيمايتىن كىمىم بار؟ .. .اجە مەن سىزگە ورالام. ء(تىسىن قايراپ، جۇدىرىعىن ءتۇيىپ) ءيا، بىتىرەتىن شارۋام بار. (تەرەزەگە قارايدى) .. ء.يا، بىتىرەتىن شارۋام بار .. .سوسىن، سىزگە ورالام. ءسىز ىلعي ايتاتىن قارا شاڭىراققا ورالام!
(بولمەدەن باسپالاي شىعىپ، دالىزدەن قويىنىنا ءبىر زاتتى قىستىرىپ، كوشەگە شىعادى. كەۋدەسىن كەرىپ، كوزىنەن ۇشقىن اتىپ، الشاڭداي باسىپ كەلەدى. الدە ءبىر مۇيىستەن اينالا بەرىپ، ەڭكەيىپ قولىنا جۇدىرىقتاي تاستى الادى. مىنە، ول ءىشى قىمبات تاۋارعا تولعان، ەرتەڭ سالتاناتتى اشىلۋى بولاتىن ءتورت قاباتتى ساۋدا سارايىنا كەلىپ جەتتى. تەرەزەسىن تاسپەن شاعىپ ىشكە كىرىپ، قويىنىنا تىققان بەنزينىن اسىقپاي اينالا شاشتى دا، ءبىر تال شىرپىنى لاقتىرىپ، تەرەزەدەن سەكىرىپ شىقتى. جولدىڭ قارسى بەتىندەگى اعاشتاردىڭ قالقاسىنا تىعىلىپ، ورتكە قاراپ تۇرادى. مىنە، ءاپ- ساتتە سالتاناتتى عيمارات قىزىل جالىنعا وراندى. ءتىلسىز جاۋ جالماپ بارادى. ازان- قازان، ايقاي- شۋ داۋىستار. ەرسىلى- قارسىلى جۇگىرگەن ادامداردىڭ اراسىنان ءورتتىڭ ىشىنە قاراي قولىن ءجايىپ، زارالانا جۇگىرگەن «اناسىن» دا كوردى. اناسىنىڭ ايانىشتى ءحالىن كورگەندە يەگى كەمسەڭدەپ كەتكەنىن ءوزى دە بايقاماي قالدى)
ءاليحان. ء(ورتتىڭ ءتۇتىنىن يسكەپ) مىنە، قىزىق. ءتۇتىننىڭ ءيىسى قوڭىرسىق بولاتىن سياقتى ەدى، مىنا قىزىل جالىننان جاڭادان ءوسىپ كەلە جاتقان جاسىل شالعىننىڭ ءيىسى اڭقي ما قالاي؟ (جۇلدىزدارعا قاراپ) اجەتاي، ساعان كەتىپ بارامىن. قارا شاڭىراق قايداسىڭ؟ !(ەڭكىلدەپ كەتىپ بارا جاتادى)

سوڭى .

adebiportal.kz

 

 

 

 

 

1 پىكىر