«اكەگە قوڭىراۋ شالۋ» : ىشكى دۇنيەنىڭ ءۇنى


كوپتەن بەرى قازاقستاننىڭ اۆتورلىق كينو باعىتىندا ءدال وسىنداي مازمۇنى تەرەڭ فيلم كورگەنىمىز جوق. كەيىپكەردىڭ ىشكى الەمىن توڭكەرگەن. وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى ءسوز ەتكەن. جان تانۋ مەن جاراتىلىستانۋ تۇرعىسىندا تەرەڭ پسيحولوگيالىق تالداۋ جاساعان. عىلىمي زەرتتەۋ جۇرگىزگەن. بۇل ءبىزدىڭ وتاندىق كينووندىرىس سالاسىندا تەرەڭ پايىمداعى، كەمەل رەجيسسەردىڭ بار ەكەندىگىنىڭ دالەلى.
اۆتور تاقىرىپ توڭىرەگىندە وتە سالماقتى ويلارىمەن بولىسەدى. دۇنيەتانىمى نازار اۋدارارلىقتاي. سەرىك اپرىموۆتىڭ قولتاڭباسى قاشاندا ەرەكشە بولعان. فيلمدەرى شىنايى. اۆتوردىڭ تۋىندىلارى ونىڭ جان دۇنيەسىنىڭ اجىراماس ءبىر بولىگى. ونىڭ ويلارى باتىل. قاشاندا ءوزىن مازالاعان ماسەلەلەر توڭىرەگىندە اشىق وي بولىسەدى. ءتىپتى كورەرمەنىمەن سىرلاسادى دەسەك تە بولادى.
رەجيسسەر رەتىندە قاشاندا تاڭعالدىراتىن قادامدارعا بارادى. ونىڭ «سوڭعى ايالداماسى» كوپشىلىك كورەرمەندەردىڭ ءالى دە جادىندا دەپ ەسەپتەيمىن. وسى ارالىقتاعى فيلمدەرىن جۇيەلى تۇردە زەرتتەسەك، ونىڭ شىعارماشىلىق ىزدەنىسى بەلگىلى ءبىر ناقتىلىقتىڭ نۇكتەسىنە جاقىنداعانداي. كوپتەگەن ساۋالدارىنىڭ جاۋابىن تاپقانداي. ءوز ءومىرىنىڭ ماعىناسىن تولىق تۇسىنگەندەي. ميسسياسىن ايقىنداعانداي اسەر بەرەدى. ونىڭ تۇلعا رەتىندەگى بولمىسى كۇردەلى ءارى قىزىقتى. «اكەگە قوڭىراۋ شالۋ» – اۆتوردىڭ ەكسپەريمەنتتىك باعىتتاعى ءفيلمى.
فيلم نەسىمەن ەرەكشەلەنەدى؟ شىم- شىتىرىق كۇرمەلگەن ماسەلەلەر. جۇيكە جۇيەسىندەگى كۇيزەلىس پروتسەسىنىڭ قالاي وتەتىندىگىن رەنتگەن اپپاراتىمەن ايقىنداعانداي دەڭگەيدە كورسەتىلگەن. سەرىك اپرىموۆ – شەبەر سۋرەتكەر. بالانىڭ ىشكى الەمىن ەكى- اق بەينەلى تەڭەۋمەن اشىپ تاستاعان. بالا ەركىننىڭ الەمىندەگى تەرەڭدىك پەن قۇلدىراۋ كۇيىن جاردىڭ شەتىمەن، ال ونىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭىن كىرپىش ارقىلى بەينەلى تۇردە جەتكىزگەن.
بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندا بالالارعا ارنالعان فيلمدەر تاپشى. دەگەنمەن دە رەجيسسەرلارىمىزدىڭ بالالاردىڭ ىشكى دۇنيەسىنە الەۋمەتتىك تاقىرىپتاردىڭ توڭىرەگىندە زەرتتەۋ جۇرگىزۋى قۋانتادى. بۇل كوپ جاعدايدا ءوز بالاسىنىڭ ومىرىندە نە بولىپ جاتقانىن تەرەڭ بىلمەيتىن، تاربيەسىنە نەمقۇرايدىلىق تانىتاتىن كەيبىر اتا- انالاردىڭ ساناسىنا سوققى بەرگەندەي ناتيجەگە يە.
سوققى اۋىر. جاندى جەرىڭدى نىساناعا العانداي. ەسەڭگىرەتەتىندەي دەڭگەيدە. ءفيلمنىڭ اتموسفەراسى ەڭسەڭدى ەزىپ، شانشىپ وتىرىپ تۇسىندىرەدى. كوتەرىپ وتىرعان ماسەلە وسى تاقىرىپتىڭ توڭىرەگىندەگى وكىنگەن اتا- انالاردىڭ بارلىق وكسىگىن جيناپ العانداي. ويلانۋعا ماجبۇرلەيدى.
سەرىك اپرىموۆتىڭ بۇل فيلمىندەگى بالا ەركىننىڭ اكەسىنە قوڭىراۋ شالۋى قوعامعا وسى تۇرعىدا كوپ جايتتىڭ باسىن اشىپ بەردى. بۇل ءجاي عانا قوڭىراۋ ەمەس. بۇل بەينەلى تۇردە جەتكىزىلگەن ۇندەۋ. بالانىڭ ىشكى دۇنيەسىنىڭ ءۇنى. جاقىنىڭا، جانىڭدى تۇسىنگەن جانعا ءبىر قادام جاقىنداۋ. تۋىستىق بايلانىس. ىشكى الەمىندەگى كۇيدىڭ دياگنوزىن قوياتىن بۇل ماڭىزدى قوڭىراۋدىڭ ماعىناسى تەرەڭدە. ءبىر عانا قوڭىراۋ القاش بولسا دا اكەنىڭ ۇرپاعى، بالاسى الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى كوتەرە بىلگەندىگىن دالەلدەيدى.
باۋىرعا دەگەن ساعىنىش. ەلەسىمەن سىرلاسۋ. سەنۋ. ۇلگى ەتۋ. اعانىڭ ورنى. ونىڭ قازاسى. اناسىنىڭ تاستاپ كەتۋى. القاش اكەمەن وتكەن كۇنكورىس. سوققىنىڭ ۇستىنە سوققى قوسىلۋ. ءبىراق تۇلعانىڭ جىگەرىن شىڭدايتىن ەڭ ۇلكەن مەكتەپ – وسى سىناقتار مەن سوققىلار. ەگەر جاقىنىڭنان قولداۋ تاپقان جاعدايدا بۇل ساعىڭنىڭ سىنباي، ءوزىڭدى ساقتاۋىڭا جاردەمدەسەدى. اكەسى ەركىندى ساقتاي ءبىلدى. ورەسى قۇرىعاندا بالا جانىنىڭ قالاۋىن سۇراۋعا جەتتى. ادامدى العا جەتەلەيتىن، سىناققا تولى ساتتەردە ونى كوپ جاعدايدا تەرىس جولدان ساقتاپ قالاتىن – ارمانى. اكەسى ەربولات بالاسىنىڭ ارمانىن ورىنداۋعا قولداۋ جاسادى. «مالىم – جانىمنىڭ ساداعاسى» دەگەن ءسوزدىڭ بار ءمانى وسى فيلمدە اشىپ كورسەتىلگەن. قۇرباندىققا قولىنداعى بار مالىن سالىپ، بالاسىنىڭ وقۋىنا، قاتارىمەن بىرگە العا جۇرۋىنە جاعداي جاسايتىن قادامدارى كورەرمەندەرگە كوپ نارسە ايتادى. بالا ەڭ ءبىرىنشى قولداۋدى وتباسىنداعى اتا- اناسىنان تابۋى ماڭىزدى.
ەركىنگە قويىلعان مەديتسينالىق دياگنوزدىڭ استارى تەرەڭدە. قوعامدا ادامداردىڭ ءبىر- بىرىنە جاسايتىن قولداۋى مەن مەيىرىمى شەشۋشى كۇشكە يە. ءبىز كوپ جاعدايدا نەمقۇرايدىلىق تانىتامىز. ءبىر- بىرىمىزگە. اركىم ءوز قالاۋىمەن الىسىپ الەك. جان بولەك بولعان سوڭ، ونىڭ قالاۋى دا بولەك. ونىڭ مىسالى – ەركىننىڭ اناسىنىڭ قيىن ساتتەرگە شىداماي وتباسىن تاستاپ، وزگە ەركەككە كەتۋى. ءوز بالاسىنا جەككورىنىش سەزىمىن اشىق ءبىلدىرۋى. مەيىرىمنەن ماقۇرىم كۇي كەشۋى. ىزا مەن كەككە تولى قارىم- قاتىناس. وتاعاسى مەن وتاناسىنىڭ ىشكى دۇنيەلەرىندەگى قاراما- قايشىلىق. ناۋقاس دەپ دياگنوز قويعان بالا ەركىنگە قاراعاندا، ەرەسەك اتا- اناسىنىڭ وزدەرىن جانى ناۋقاس ادامشا ۇستاۋى. ۇلگى بولا الماۋى. وسىنداي وتباسىلارعا سىن. تاعىلعان ايىپ. رۋحاني قىلمىسكەرگە اينالۋىمىز. ءوزىمىزدى كەيدە جىندىحانانىڭ ەمدەلۋشى ناۋقاستارىنداي ۇستايتىنىمىز دا شىندىق. بۇل قوعامنىڭ دەرتىنە قويىلعان دياگنوز.

گۇلزات كوبەك،
كينوتانۋشى، ونەرتانۋ
PhD دوكتورى