اعاشتان ءتۇيىن تۇيەتىن شەبەر


جاقىندا شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ كاتونقاراعاي اۋدانىنداعى اققاينار اۋىلىندا بولعانىمىزدا، اعاشتان ءتۇيىن تۇيەتىن بايعاجى جاقياروۆ دەگەن جىگىت اعاسىمەن تانىستىق. اقجارقىن، اڭگىمە ايتقان كەزدە تىڭداۋشىسىن باۋراپ الاتىن باكەڭ بىزبەن قۇرداس بولىپ شىقتى. ەسىك الدىنداعى شاعىن شەبەرحاناسىنا ەنگەنىمىزدە اعاشتان ويىپ جاسالعان استاۋ، تاباق، دومبىرانى، بىلعارىدان جاسالعان ابزەل، قامشىنى كوزىمىز شالدى. ءبىر بۇرىشتا اتاقتى سازگەر ءشامشىنىڭ باسبەينەسى اعاشتان جاسالىپ، سىرتى قولا ۇنتاعىمەن بويالىپتى. «شەبەردىڭ قولى ورتاق» دەگەن ەمەس پە، باكەڭنىڭ ونەر مەن مادەنيەتكە جاقىن ەكەنىن سەزىپ، ىشتەي رازى بولدىق.
− چەرنوۆاداعى (قازىرگى اققاينار اۋىلى) ورتا مەكتەپتى 1967 -جىلى بىتىرگەن سوڭ ابلاكەتكاداعى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكۋمىنا وقۋعا ءتۇستىم، الايدا، وتباسى جاعدايىنا بايلانىستى ونى بىتىرە المادىم. ازاماتتىق بورىشىمدى اتقارىپ كەلگەن سوڭ شارۋاشىلىقتا ەڭبەك ەتتىم. ءبىر كۇنى كەڭشار ديرەكتورى شاقىرىپ الىپ، جاستارمەن جۇمىس جۇرگىز، وسىنداعى كلۋبقا جەتەكشىلىك ەت دەگەن سوڭ كەلىسە كەتتىم. دومبىرا تارتاتىن ونەرىم بار بولعان سوڭ، جاستاردىڭ بوس ۋاقىتىن كوڭىلدى وتكىزۋگە ۇيتقى بولعانعا نە جەتسىن، دەگەن وي كەلدى. سول كەزدەگى اۋىل جاستارىنىڭ بەلسەندىلىگى ءتانتى ەتەتىن، جۇمىستان شارشاپ كەلسە دە، كلۋبقا كەلەتىن، كينو كورىپ، ديسكوتەكالارعا قاتىساتىن. ءقازىر اۋىل كلۋبتارىنداعى جاعداي بەلگىلى عوي. مەحانيزاتور بولىپ، تەمىر تۇلپاردى تىزگىندەدىم، مەكتەپكە قايتا كەلىپ، تراكتور پانىنەن شاكىرتتەرگە ءدارىس بەردىم. سول كەزدە ورتا مەكتەپتى اياقتاعان وقۋشىلار تراكتورشى كۋالىگىن بىرگە الىپ شىعاتىن، − دەپ باستادى اڭگىمەسىن قۇرداسىمىز.
نارىقتىڭ قيىن- قىستاۋ كەزىندە بايعاجى مال باعىپ، كەيىن كەڭشارداعى جۇمىسشىلار كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى قىزمەتىن اتقارعان كورىنەدى. مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركتە قىزمەت ەتىپ ءجۇرىپ، زەينەتكەرلىككە شىققان سوڭ باكەڭ ءوزى ۇناتاتىن اعاشتان بۇيىمدار جاساۋعا بەت بۇردى.
− بۇقارباي جۋسانبايەۆ دەگەن ناعاشىم ۇستا، جوقتى جونىپ تاپقانداي شەبەر بولاتىن. سول اتامنىڭ قاسيەتى ماعان دارىعان سىڭايلى. بالا كەزىمدە دومبىرا جاساعانىم بار. كەيىن بۇل ادەتتى تاستاپ كەتكەنمىن. زەينەتكەردىڭ ۋاقىتى بار، ەندى اعاشتان ءتۇرلى تۇرمىستىق زاتتاردى جاساي باستادىم. كاتونقاراعايدىڭ سامىرسىنى مەن بالقاراعايى جۇمساق بولعان سوڭ سونى ەرمەك قىلىپ، شۇقىلاي باستادىم. بايقايمىن، بۇل ونەر مەنى باۋراپ العان سىڭايلى. الايدا، تاجىريبەنىڭ ازدىعى قيىندىق تۋعىزدى، ءبىر كۇنى الماتىلىق اتاقتى شەبەر داركەمباي شوقپاروۆتىڭ قازاقتىڭ قولونەرى تۋرالى كىتابىن تاۋىپ الدىم. وندا اعاشتان ءمۇسىن جاساۋدىڭ ايلا- تاسىلدەرى، قانداي ماتەريال پايدالانۋ كەرەكتىگى جازىلعان. مەن جاساعان استاۋ، دابىل، سىلدىرماق، قوبىز، وجاۋ، دومبىرا، اساتاياق، باسقا دا زاتتار بۇل كۇندەرى اۋداندىق مۇراجايدا، ال بەرەلدەن تابىلعان پاتشا مەن پاتشايىمنىڭ اعاشتان جاساعان ماكەتىم اشىق اسپان استىنداعى قورىق- مۇراجايعا قويىلدى، − دەيدى شەبەر ب. جاقياروۆ. بىزبەن بىرگە ەرىپ جۇرگەن اققاينار اۋىلدىق وكرۋگى اكىمدىگىنىڭ باس مامانى، اۋىلدا جاستاردىڭ باسىن قوسىپ، ءتۇرلى مادەني شارالارعا ۇيىتقى بولىپ جۇرگەن سەرىكحان قۇرمانوۆ ەكى شاقىرىم جەردە بايعاجىنىڭ ۇلكەن شەبەرحاناسى بار ەكەنىن ايتا كەلىپ:
− ءشامشىنىڭ ءتۇرىن اينىتپاي سالىپسىز. حالىقتىڭ سۇيىكتى سازگەرىنىڭ بەينەسىن سالۋ جونىندە وي قالاي كەلگەنىنە توقتالا كەتسەڭىز، – دەدى.
− قۇرداسىم، بۇرىنعى كاتونقاراعاي مەملەكەتتىك ۇلتتىق مۇراجايىنىڭ باس ديرەكتورى ەرەن جۇماعۇلوۆ ءبىر كۇنى ءشامشىنىڭ ءمۇسىنىن جاساۋ جونىندە ءوتىنىش ايتتى. «شامشىمەن تانىس ەمەسپىن، بەت- بەينەسىن تەلەديداردان عانا كورگەنمىن. قولىمنان كەلمەيدى عوي» ، دەگەنىمدە، ەرەن قۇرداسىم: «قورىقپا، اتاقتى سازگەردىڭ رۋحى قولدايدى» ، دەپ ءشامشىنىڭ جۋرنالداعى سۋرەتىن بەردى. ءۇيدىڭ جانىندا بالقاراعايدىڭ شوركەسى جاتقان. اعاشتى جونىپ، بىرنەشە كۇن اۋرەلەپ ەدىم، كومپوزيتوردىڭ بەينەسى قىلاڭ بەرگەندەي بولدى. اقىرى ونى جاساپ شىقتىم، كوپشىلىككە ۇناي ما، ول جاعىن بىلمەيمىن، − دەيدى قاراپايىم قولونەر شەبەرى ب. جاقياروۆ.
سىرتى قولا ۇنتاقپەن بويالعان، التىن تۇستەس ءشامشىنىڭ ءمۇسىنىن دالاعا الىپ شىعىپ ەدى، سازگەردىڭ بەينەسى جارق ەتە قالدى. شەبەردىڭ ءساتتى شىققان تۋىندىسىنا ريزا بولدىق، وعان ساتتىلىك تىلەدىك.

وڭداسىن ەلۋباي،
جۋرناليست
شىعىس قازاقستان وبلىسى،
كاتونقاراعاي اۋدانى
سۋرەتتى تۇسىرگەن اۆتور